ผลการศึกษาของอิสราเอลชี้แนวทางที่ดีขึ้นในการเจาะจงการดูแลสุขภาพจิตหลังเผชิญเหตุกระทบกระเทือนจิตใจ

โดย Pesach Benson • 19 ตุลาคม 2026

เยรูซาเลม, 19 ตุลาคม 2026 (TPS-IL) — ผลการศึกษาชิ้นใหม่ชี้ว่า การติดตามความทุกข์ทรมานทางจิตใจอย่างต่อเนื่องอาจช่วยระบุตัวบุคคลที่มีความเสี่ยงต่อภาวะเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ (PTSD) เรื้อรัง ภายหลังการโจมตีของผู้ก่อการร้ายเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2023 ข้อค้นพบแสดงให้เห็นว่า ความทุกข์ทรมานทางจิตใจอย่างรุนแรงในระยะเริ่มแรกไม่ได้นำไปสู่ปัญหาในระยะยาวเสมอไป ในขณะที่อาการอาจแย่ลงในหลายเดือนต่อมา แม้ในกลุ่มบุคคลที่ดูเหมือนจะรับมือได้ดีในระยะแรกก็ตาม

ผลการศึกษาดังกล่าวซึ่งตีพิมพ์ในวารสารวิชาการที่มีการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ Clinical Psychological Science ได้ตรวจสอบการตอบสนองทางจิตวิทยาในกลุ่มผู้ใหญ่อิสราเอลซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวยิวจำนวน 1,035 คน ในช่วงระยะเวลา 6 เดือนหลังจากการโจมตี การศึกษานี้นำโดย ดร. Dana Katsoty จากมหาวิทยาลัยฮีบรูแห่งเยรูซาเลม (Hebrew University of Jerusalem) และศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยโคลัมเบียเออร์วิง (Columbia University Irving Medical Center) ร่วมกับ ศ. Ariel Knafo-Noam จากมหาวิทยาลัยฮีบรูแห่งเยรูซาเลม และ ศ. Anthony D. Mancini จากมหาวิทยาลัยเพซ (Pace University)

คณะผู้วิจัยได้ประเมินผู้เข้าร่วมประมาณ 2 สัปดาห์หลังการโจมตี, 7 สัปดาห์หลังการโจมตี และประเมินอีกครั้งใน 6 เดือนต่อมา โดยได้ระบุรูปแบบความทุกข์ทรมานทางจิตใจที่แตกต่างกันออกเป็น 4 รูปแบบ

มากกว่าครึ่งหนึ่งของผู้เข้าร่วม (54.5%) มีรูปแบบที่มีความเข้มแข็งทางจิตใจ (resilience) โดยคงระดับความทุกข์ทรมานไว้ค่อนข้างต่ำและลดลงอย่างต่อเนื่องเมื่อเวลาผ่านไป อีก 29.1% มีความทุกข์ทรมานอย่างรุนแรงในระยะแรกแต่มีอาการดีขึ้นอย่างมาก ในทางกลับกัน 13.9% เผชิญกับความทุกข์ทรมานในระดับสูงอย่างต่อเนื่อง ขณะที่ 2.5% รายงานว่ามีความทุกข์ทรมานค่อนข้างน้อยในตอนแรกก่อนที่อาการจะแย่ลง

ข้อค้นพบสำคัญของการศึกษาคือ รูปแบบเหล่านี้ช่วยทำนายอาการของโรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ (PTSD) ที่ระยะเวลา 6 เดือนได้ แม้หลังจากที่นักวิจัยได้คำนึงถึงระดับความทุกข์ทรมานของผู้เข้าร่วมในการประเมินครั้งนั้นแล้วก็ตาม ดังนั้น ลำดับขั้นตอนของการตอบสนองทางจิตวิทยาของบุคคลจึงให้ข้อมูลที่การวัดผลเพียงครั้งเดียวอาจมองข้ามไปได้

“ข้อความสำคัญที่สุดประการหนึ่งจากข้อค้นพบของเราคือ ความทุกข์ทรมานในระยะแรกไม่ได้หมายความว่าคนๆ นั้นกำลังเข้าสู่เส้นทางของปัญหาทางจิตวิทยาในระยะยาวเสมอไป” Katsoty กล่าว “หลายคนที่เผชิญความทุกข์ทรมานอย่างรุนแรงในระยะแรกฟื้นตัวได้เมื่อเวลาผ่านไป ในขณะเดียวกัน การประเมินเพียงครั้งเดียวไม่สามารถระบุทุกคนที่จำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนได้”

เหตุใดการติดตามผลจึงมีความสำคัญ

ผลการศึกษาชี้ว่า การประเมินซ้ำหลายครั้งอาจช่วยให้ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตสามารถแยกแยะระหว่างผู้ที่อาการกำลังดีขึ้น กับผู้ที่ความทุกข์ทรมานยังคงอยู่หรือเพิ่งปรากฏขึ้นในภายหลังได้ อย่างไรก็ตาม การศึกษานี้ตรวจสอบรูปแบบที่เกี่ยวข้องกับอาการ PTSD ในเวลาต่อมา มากกว่าที่จะเป็นการทดสอบว่าการตรวจคัดกรองซ้ำจะช่วยปรับปรุงการรักษาหรือการฟื้นตัวหรือไม่

คณะผู้วิจัยยังได้ตรวจสอบปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับรูปแบบความทุกข์ทรมานที่แตกต่างกัน โดยผู้เข้าร่วมที่มีอายุมากกว่าและเพศชายมีแนวโน้มที่จะมีรูปแบบความเข้มแข็งทางจิตใจมากกว่า ส่วนผู้เข้าร่วมที่รายงานว่ามีอารมณ์เชิงบวกมากกว่าในสัปดาห์ต่างๆ หลังการโจมตี และผู้ที่มองว่าโลกมีความปลอดภัยโดยทั่วไป มีแนวโน้มที่จะแสดงความเข้มแข็งทางจิตใจมากกว่าเช่นกัน

การเผชิญกับเหตุการณ์กระทบกระเทือนจิตใจในระดับที่มากกว่ามีความสัมพันธ์กับความทุกข์ทรมานเรื้อรังและกับรูปแบบการฟื้นตัว ซึ่งเป็นกลุ่มที่ผู้เข้าร่วมเผชิญความทุกข์ทรมานอย่างรุนแรงในระยะแรกก่อนที่จะดีขึ้น การเป็นอาสาสมัครอย่างสม่ำเสมอก่อนเกิดสงครามก็สัมพันธ์กับผลลัพธ์ที่ดีกว่าเช่นกัน แม้ว่าจะสังเกตเห็นความแตกต่างนี้ได้ระหว่างกลุ่มที่มีความเข้มแข็งทางจิตใจและกลุ่มที่มีการฟื้นตัวก็ตาม

ข้อค้นพบเกี่ยวกับความเข้าอกเข้าใจผู้อื่น (empathy) มีความซับซ้อนมากกว่า โดยคณะผู้วิจัยได้แยกความแตกต่างระหว่างความทุกข์จากความเข้าอกเข้าใจ (empathic distress) หรือความทุกข์ส่วนบุคคลเพื่อตอบสนองต่อความทุกข์ของผู้อื่น กับความห่วงใยจากความเข้าอกเข้าใจ (empathic concern) ซึ่งเป็นการตอบสนองทางอารมณ์ที่มุ่งเน้นไปที่ผู้อื่นมากกว่า ทั้งสองรูปแบบมีความสัมพันธ์กับความแตกต่างของระดับความทุกข์ทรมานทางจิตใจและรูปแบบของการปรับตัว

ผู้เข้าร่วมในกลุ่มที่มีความเข้มแข็งทางจิตใจรายงานระดับความเข้าอกเข้าใจทั้งสองรูปแบบต่ำที่สุด นอกจากนี้ ความห่วงใยจากความเข้าอกเข้าใจยังมีความสัมพันธ์กับการให้การสนับสนุนผู้อื่นและการทำงานอาสาสมัคร ในขณะที่ความทุกข์จากความเข้าอกเข้าใจไม่ได้สัมพันธ์กับพฤติกรรมการช่วยเหลือดังกล่าว ข้อค้นพบนี้ชี้ว่าความห่วงใยต่อผู้อื่นสามารถเชื่อมโยงได้กับทั้งความตึงเครียดทางอารมณ์และพฤติกรรมเกื้อกูลสังคม แม้ว่าการศึกษาจะไม่สามารถสรุปความสัมพันธ์เชิงสาเหตุได้ก็ตาม

ข้อค้นพบเพิ่มเติมคือ การได้รับการสนับสนุนทางสังคมและการทำงานอาสาสมัครระหว่างสงครามไม่ได้มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับรูปแบบความทุกข์ทรมานทั้ง 4 รูปแบบ อย่างไรก็ตาม การทำงานอาสาสมัครก่อนสงครามมีความสัมพันธ์กับความทุกข์ทรมานในระยะแรกที่ต่ำกว่า และมีโอกาสมากขึ้นที่จะอยู่ในรูปแบบความเข้มแข็งทางจิตใจมากกว่ารูปแบบการฟื้นตัว

คณะผู้วิจัยระบุว่า นิสัยการทำงานอาสาสมัครที่ทำเป็นประจำและสถานการณ์ของการทำงานอาสาสมัครในยามสงครามอาจช่วยอธิบายความแตกต่างนี้ได้ อย่างไรก็ตาม ข้อค้นพบไม่ได้ยืนยันว่าการทำงานอาสาสมัครเองเป็นสาเหตุของผลลัพธ์ทางจิตวิทยาที่ดีกว่า

การศึกษานี้อาจช่วยเป็นข้อมูลสนับสนุนแนวทางที่หน่วยบริการสุขภาพจิตใช้ติดตามผู้ที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์สะเทือนขวัญครั้งใหญ่ การประเมินซ้ำหลายครั้งอาจช่วยระบุผู้ที่ยังมีอาการต่อเนื่องหรือผู้ที่อาการเพิ่งปรากฏขึ้นในหลายเดือนต่อมา พร้อมทั้งช่วยคัดแยกบุคคลเหล่านี้ออกจากผู้ที่มีความทุกข์ทรมานอย่างรุนแรงในระยะแรกแต่ค่อยๆ ฟื้นตัว ทั้งนี้ ยังจำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อพิจารณาว่าแนวทางนี้ช่วยปรับปรุงผลการรักษาได้หรือไม่ แต่ข้อค้นพบชี้ให้เห็นว่าการประเมินในระยะแรกเพียงครั้งเดียวอาจไม่สามารถให้ภาพรวมที่สมบูรณ์เกี่ยวกับความต้องการทางจิตวิทยาในระยะยาวของบุคคลได้