โดย เอดี้ โคเฮน • 19 เมษายน 2026

ปฏิบัติการ “คำรามของสิงโต” ซึ่งเริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2026 และสิ้นสุดลง (อย่างน้อยก็ชั่วคราว) ด้วยการหยุดยิงในวันที่ 16 เมษายน 2026 ถือเป็นอีกบทหนึ่งในสงครามที่ดำเนินอยู่ระหว่างอิสราเอลและองค์การก่อการร้ายฮิซบอลเลาะห์ แต่ครั้งนี้อยู่ในบริบทระดับภูมิภาคที่กว้างขึ้น รวมถึงสงครามอิหร่านปี 2026 ข้อตกลงปัจจุบัน (เป็นเวลา 10 วัน) ที่บรรลุผลในเดือนเมษายน 2026 ภายใต้การไกล่เกลี่ยของสหรัฐอเมริกา มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เกิดการเจรจาโดยตรงครั้งแรกในรอบหลายทศวรรษระหว่างอิสราเอลและเลบานอน แต่ข้อตกลงนี้มีความเปราะบาง เต็มไปด้วยข้อสงวน และสะท้อนถึงผลประโยชน์ที่ซับซ้อนของทุกฝ่าย

จากสงครามสนับสนุนฉนวนกาซา สู่สงครามสนับสนุนอิหร่าน
เมื่อประมาณสองปีครึ่งที่แล้ว การสู้รบปะทุขึ้นทางแนวรบด้านเหนือเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2023 หนึ่งวันหลังจากการสังหารหมู่ 7 ตุลาคม (“ดาบเหล็ก”) เมื่อฮิซบอลเลาะห์เข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของ “แนวรบสนับสนุน” สำหรับฮามาสและฉนวนกาซา ความขัดแย้งทวีความรุนแรงและดำเนินต่อไปเป็นเวลานาน รวมถึงมีการรุกรานภาคพื้นดินเข้าไปในภาคใต้ของเลบานอนด้วย ข้อตกลงหยุดยิงที่บรรลุผลในเดือนพฤศจิกายน 2024 (อิงตามมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1701) นำไปสู่การหยุดยิงชั่วคราว การถอนกำลังทีละน้อยของกองทัพอิสราเอล (ซึ่งยังไม่เสร็จสมบูรณ์เต็มที่) และการวางกำลังบางส่วนของกองทัพเลบานอนในหลายพื้นที่ทางภาคใต้ของเลบานอน พร้อมทั้งคำมั่นสัญญาที่จะปลดอาวุธฮิซบอลเลาะห์และถอนกำลังขึ้นไปเหนือแม่น้ำลิตานี อย่างไรก็ตาม ฮิซบอลเลาะห์ไม่ได้ปลดอาวุธและไม่ได้ถอนกำลังขึ้นไปทางเหนือของแม่น้ำลิตานีตามที่ระบุไว้ในข้อตกลง ราวกับว่ายังไม่เพียงพอสำหรับฮิซบอลเลาะห์หลังจากที่พวกเขาต้องสูญเสียกองกำลังนับพันคนและก่อให้เกิดการทำลายล้างเกือบทั้งภาคใต้ของเลบานอน เมื่อไม่นานมานี้พวกเขาได้เปิดฉากสงครามกับอิสราเอลอีกครั้ง ครั้งนี้เป็นการแก้แค้นให้กับการเสียชีวิตของอยาตุลลาห์ อาลี คาเมเนีย์ ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ซึ่งถูกลอบสังหารโดยอิสราเอลในการโจมตีทางอากาศ นี่คือสงครามสนับสนุนอีกครั้ง และครั้งนี้คือสงครามสนับสนุนอิหร่าน

อันที่จริง ในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2026 สงครามอิหร่านได้ปะทุขึ้น: สหรัฐอเมริกาและอิสราเอลโจมตีเป้าหมายของอิหร่าน รวมถึงการลอบสังหารผู้นำสูงสุดคาเมเนีย์ดังกล่าวข้างต้น ฮิซบอลเลาะห์ในฐานะตัวแทนของอิหร่านที่ได้รับการจัดตั้ง ได้รับทุนสนับสนุน ติดอาวุธ และได้รับการหนุนหลังโดยอิหร่าน ได้เข้าสู่สนามรบเมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2026 และยิงจรวดรวมถึงโดรน 6 ลูกไปยังอิสราเอล ซึ่งเป็นการกระทำครั้งแรกนับตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2024 เพื่อเป็นการแก้แค้นให้กับการลอบสังหารดังกล่าว อิสราเอลตอบโต้ด้วยปฏิบัติการทางอากาศขนาดใหญ่ การโจมตีในเบรุต หุบเขาบีกา และภาคใต้ รวมถึงการรุกรานภาคพื้นดินเข้าไปในภาคใต้ของเลบานอน (จนถึงเมืองบินต์ญูเบล) เป้าหมายของอิสราเอลคือ การสร้าง “เขตความปลอดภัย” (เขตกันชน) การทำลายโครงสร้างพื้นฐานของฮิซบอลเลาะห์ และเอาชนะขีดความสามารถทางทหารของพวกเขา ฮิซบอลเลาะห์ไม่ได้ปกปิดแรงจูงใจของตนและอ้างว่าการกระทำดังกล่าวคือ “การปกป้องเลบานอน” และการแก้แค้นให้กับการลอบสังหารคาเมเนีย์ รวมถึงเป็นการตอบโต้การละเมิดที่กระทำโดยอิสราเอลในช่วงการหยุดยิงอันยาวนาน

ความต้องการหยุดยิงของอิหร่าน
การหยุดยิงที่บรรลุผลในเลบานอนมีต้นตอมาจากแรงกดดันที่ชาวอิหร่านกระทำต่อประธานาธิบดีสหรัฐฯ ดอนัลด์ ทรัมป์ อิหร่านตระหนักดีถึงความเสียหายที่ฮิซบอลเลาะห์ก่อขึ้นต่อเลบานอนและได้เคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วเพื่อช่วยเหลือเลบานอน ดังนั้นจึงเชื่อมโยงการเจรจากับทรัมป์ในประเด็นนิวเคลียร์และช่องแคบฮอร์มุซเข้ากับการหยุดยิงในเลบานอน และในท้ายที่สุดทรัมป์ก็ยอมจำนนต่อความต้องการนี้ อันที่จริง มีการประกาศหยุดยิงอีกครั้ง และครั้งนี้เป็นการยุติการสู้รบชั่วคราวซึ่งมีผลบังคับใช้ในวันที่ 16 เมษายน 2026 เวลา 17:00 น. (ตามเวลาสหรัฐฯ) เป็นเวลา 10 วันในเบื้องต้น เพื่อเป็นท่าทีแห่งความปรารถนาดี เรื่องนี้ได้รับการประกาศโดยประธานาธิบดีสหรัฐฯ หลังจากมีการเจรจาโดยตรงครั้งแรกในรอบหลายทศวรรษระหว่างผู้แทนของอิสราเอลและเลบานอนในวอชิงตัน (14 เมษายน) ข้อตกลงดังกล่าวประกอบด้วย:
การยุติการปฏิบัติทางทหารร่วมกัน
คำมั่นสัญญาที่จะเจรจาโดยตรงเกี่ยวกับข้อตกลงด้านความปลอดภัยถาวร อธิปไตย และพรมแดน
การสงวนสิทธิ์ของอิสราเอลในการป้องกันตนเอง
ความเป็นไปได้ในการขยายเวลาหากการเจรชากรำเนินความคืบหน้า
รัฐบาลเลบานอนชุดใหม่ (ซึ่งนำโดยประธานาธิบดีโจเซฟ เคาออน และนายกรัฐมนตรีนาวาฟ ซลาม) ซึ่งได้รับการจัดตั้งขึ้นหลังการเลือกตั้งและให้คำมั่นว่าจะเสริมสร้างอธิปไตยและจำกัดอาวุธให้อยู่ในมือของรัฐ พบว่าตนเองตกอยู่ในสถานการณ์ที่ยากลำบาก: แรงกดดันภายในประเทศจากฮิซบอลเลาะห์ในด้านหนึ่ง และแรงกดดันระหว่างประเทศสำหรับการประนีประนอมในอีกด้านหนึ่ง สิ่งสำคัญคือต้องสังเกตว่าเมื่อช่วงต้นเดือนมีนาคม เพียงไม่กี่สัปดาห์หลังจากเกิดสงคราม ฝ่ายเลบานอนได้แสดงความเต็มใจที่จะดำเนินการเจรจาโดยตรงกับอิสราเอล ซึ่งไม่ได้รับการตอบรับจนกระทั่งภายหลัง

การทูตแทนที่จะเป็นปืนใหญ่
การเจรจาโดยตรงระหว่างอิสราเอลและเลบานอนจัดขึ้นเป็นครั้งแรกในรอบกว่า 40 ปี (นับตั้งแต่ความล้มเหลวของข้อตกลง 17 พฤษภาคม 1983) การเจรจาดังกล่าวจัดขึ้นในสหรัฐอเมริกาและเปิดฉากขึ้นท่ามกลางฉากหลังของสงครามเลบานอนปี 2026 และเป็นผลมาจากแรงกดดันอย่างหนักจากรัฐบาลทรัมป์ของสหรัฐฯ ซึ่งมองว่านี่เป็นหนทางในการบรรลุการหยุดยิงและส่งเสริมข้อตกลงด้านความปลอดภัยที่กว้างขึ้นในอ่าวเปอร์เซีย ในส่วนของอิสราเอล เยคิเอล (ไมเคิล) ไลเทอร์ เอกอัครราชทูตอิสราเอลประจำสหรัฐอเมริกา ได้เข้าร่วมและเป็นผู้นำคณะผู้แทนอิสราเอลในการประชุมที่วอชิงตัน ในส่วนของเลบานอน นาดา ฮามาเดห์ โมอาวัด เอกอัครราชทูตเลบานอนประจำสหรัฐอเมริกา ได้เข้าร่วมและเป็นผู้นำคณะผู้แทนเลบานอน การเจรจาดำเนินไปภายใต้การไกล่เกลี่ยของ มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ซึ่งเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมในวอชิงตัน
ประเด็นหลักที่มีการหารือในการเจรจา:
การปลดอาวุธฮิซบอลเลาะห์: ข้อเรียกร้องหลักและยากที่สุดของอิสราเอล อิสราเอลเรียกร้องให้มีการรื้อถอนกำลังทางทหารของฮิซบอลเลาะห์ทางใต้ของแม่น้ำลิตานีอย่างสมบูรณ์ รวมถึงการทำลายขีปนาวุธพิสัยไกลและคลังอาวุธ
การกำหนดเขตแดนภาคพื้นดินและการจัดระเบียบพรมแดน รวมถึงจุดพิพาท 13 จุด ส่วนใหญ่ในบริเวณภูเขาโดฟและรอช ฮานิกรา
การถอนกำลังของกองทัพอิสราเอลออกจากภาคใต้ของเลบานอน – อิสราเอลเต็มใจที่จะถอนกำลังทีละน้อยก็ต่อเมื่อแลกกับการวางกำลังอย่างเต็มรูปแบบของกองทัพเลบานอน และ “เขตความปลอดภัย” (เขตกันชน) ที่จะอยู่ภายใต้การควบคุมดูแลระหว่างประเทศ/อเมริกันชั่วคราวเท่านั้น
การเดินทางกลับของผู้พลัดถิ่น: การเดินทางกลับของผู้พลัดถิ่นชาวเลบานอนประมาณหนึ่งล้านคนที่หลบหนีไปเบรุตและภาคเหนือของเลบานอนในช่วงต้นของสงคราม
การวางกำลังของกองทัพเลบานอนและการเสริมสร้างอธิปไตย: เลบานอนให้คำมั่นที่จะวางกำลังทหาร 15,000–20,000 นายทางภาคใต้ และป้องกันการปรากฏตัวใดๆ ของฮิซบอลเลาะห์ในพื้นที่
การจัดทำข้อตกลงสันติภาพที่ครอบคลุม – หัวข้อที่มีความทะเยอทะยานมากขึ้น รวมถึงความสัมพันธ์ทางการทูตเต็มรูปแบบและการยุติภาวะสงคราม (คล้ายกับข้อตกลงอับราฮัม)

แรงจูงใจของบรรดาฝ่ายต่างๆ
ไม่ต้องสงสัยเลยว่าอิสราเอลตกลงที่จะหยุดยิงชั่วคราวและเข้าสู่การเจรจาโดยตรงกับเลบานอนอันเป็นผลมาจากแรงกดดันจากสหรัฐฯ ที่ดำเนินการโดยประธานาธิบดีทรัมป์ ความปรารถนาในอิสราเอล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหมู่ผู้อยู่อาศัยทางภาคเหนือ คือการยุติวัฏจักรความขัดแย้งกับฮิซบอลเลาะห์และทำลายล้างกลุ่มนี้ให้สิ้นซากครั้งเดียวและตลอดไป รวมถึงการรุกคืบไปยังแม่น้ำลิตานีเพื่อป้องกันไม่ให้พวกเขาก่อเหตุยิงต่อต้านรถถังใส่ชุมชนทางภาคเหนือ
สำหรับเลบานอน ชาวเลบานอนเป็นกลุ่มแรกที่ร้องขอการเจรจาโดยตรง เป้าหมายของพวกเขาชัดเจนคือ การบรรลุการหยุดยิงที่จะยุติการทิ้งระเบิดของอิสราเอล ภาพการทำลายล้างอาคารต่างๆ ในเบรุตและการขู่ของอิสราเอลที่จะโจมตีสิ่งอำนวยความสะดวกทางยุทธศาสตร์ได้ทำหน้าที่ของมันแล้ว
ฮิซบอลเลาะห์ต้องการการหยุดยิงราวกับอากาศหายใจ ในเมื่อถูกตีจนพ่ายแพ้อีกครั้งและอ่อนแอลง ในขณะที่นักรบหลายสิบลายนของพวกเขากำลังถูกปิดล้อมอยู่ในเมืองบินต์ญูเบล การหยุดยิงจึงมาถึงในเวลาที่เหมาะสมสำหรับพวกเขา อย่างไรก็ตาม ในที่สาธารณะ จุดยืนของฮิซบอลเลาะห์นั้นแตกต่างออกไป ฮิซบอลเลาะห์คัดค้านการเจรจาโดยตรงอย่างรุนแรงอย่างเป็นทางการและไม่มองว่าการเจรจานั้นมีความชอบธรรม: นัยอิม กัสเซ็ม (เลขาธิการฮิซบอลเลาะห์) เรียกการเจรจานี้ว่า “การยอมจำนนที่น่าอัปยศ” และ “ของขวัญฟรีแก่อิสราเอล” เขากล่าวเรียกร้องให้รัฐบาลเลบานอนยกเลิกการเจรจาดังกล่าวทันทีและเตือนว่าการเจรจาจะ “ทำให้ความแตกแยกของเลบานอนลึกซึ้งยิ่งขึ้น” องค์การก่อการร้ายอ้างว่าการหยุดยิงคือ “ชัยชนะ” ของพวกเขา (ต้องขอบคุณ “การต่อสู้ขัดขืน”) และไม่ใช่เพราะการเจรจา ฮิซบอลเลาะห์ประกาศว่าจะไม่เคารพข้อตกลงใดๆ ที่ไม่รวมถึงการถอนกำลังอย่างเต็มรูปแบบและทันทีของกองทัพอิสราเอล และ “ความสงบเรียบร้อยอย่างสมบูรณ์” ตามแนวชายแดน ในทางปฏิบัติ องค์การดังกล่าวยังคงทำการโจมตีแบบจำกัดในช่วงวันแรกๆ ของการหยุดยิง และขู่ว่าพวกเขา “พร้อมที่จะกลับสู่สงครามได้ตลอดเวลา”
เมื่อหวนกลับมาที่การเจรจา การเจรจานี้ถือเป็นประวัติศาสตร์จริง แม้ว่าจะไม่ใช่ครั้งแรกในประวัติศาสตร์ก็ตาม ต่อไปเราจะนำเสนอการเจรจาโดยตรงที่เคยเกิดขึ้นในอดีตและข้อตกลงที่เป็นผลมาจากเหตุการณ์เหล่านั้น เป็นการสมควรที่จะตั้งข้อสังเกตถึงความเหมือนและความแตกต่างระหว่างการเจรจาทั้งสองครั้ง

การเจรจาโดยตรงในปี 1983
การเจรจาโดยตรงระหว่างเลบานอนและอิสราเอลไม่ใช่เรื่องใหม่ ในอดีต มีการประชุมหลายชุดระหว่างสองฝ่าย และแม้กระทั่งการบรรลุข้อตกลงประวัติศาสตร์ที่เรียกว่าข้อตกลง 17 พฤษภาคม เนื่องจากมีการลงนามในวันนั้น แท้จริงแล้ว การเจรจาก่อนหน้านี้ระหว่างอิสราเอลและเลบานอนเริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 1982 โดยมีการเข้าร่วมและการไกล่เกลี่ยจากชาวอเมริกัน ตั้งแต่เริ่มต้น มีความเห็นที่ไม่ลงรอยกันในหลายประเด็น: เลบานอนยืนกรานว่าการเจรจาควรมีลักษณะทางทหารมากกว่าทางการเมือง ในขณะที่อิสราเอลต้องการให้การเจรจามีลักษณะทางการเมือง อิสราเอลต้องการให้การเจรจาจัดขึ้นที่กรุงเยรูซาเล็มในระดับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ในขณะที่เลบานอนขอให้ดำเนินการในระดับผู้บัญชาการทหาร เลบานอนขอให้ข้อตกลงในอนาคตอิงตามข้อตกลงหยุดยิงระหว่างเลบานอนและอิสราเอลที่ลงนามเมื่อวันที่ 23 มีนาคม 1949 ในขณะที่อิสราเอลเรียกร้องให้ยกเลิกข้อตกลงดังกล่าวและสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างรัฐต่างๆ นั่นคือข้อตกลงสันติภาพเช่นเดียวกับที่ลงนามกับอียิปต์ในปี 1979
รัฐบาลสหรัฐฯ ได้ส่งผู้แทนสองคนไปยังตะวันออกกลางเพื่อติดตามและช่วยเหลือการเจรจา ได้แก่ ฟิลิป ฮาบีบ ผู้ไกล่เกลี่ย และ มอร์ริส ดราเปอร์ ผู้ช่วยของเขา ด้วยความช่วยเหลือจากพวกเขา ทำให้บรรลุข้อตกลงประนีประนอมว่าการเจรจาจะจัดขึ้นพร้อมกันที่เมืองคัลเดห์ (ในโรงแรมแห่งหนึ่งในเขตชานเมืองทางใต้ของเบรุต) และที่เมืองคีร์ยัต ชโมนา โดยมีการเข้าร่วมจากเจ้าหน้าที่ระดับสูงจากฝ่ายการต่างประเทศ กระทรวงกลาโหม และสถาบันทหาร คณะผู้แทนเลบานอนซึ่งนำโดยเอกอัครราชทูต แอนตวน ฟัตตัล ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายระหว่างประเทศที่มีชื่อเสียงระดับโลกของเลบานอน ประกอบด้วยผู้พิพากษา แอนตวน บารูด, เอกอัครราชทูต อิบราฮิม คูรี, นายพล อับบาส ฮัมดาน, พันโท ซาอิด คากูร์ และพันโท มูนีร์ ราฮิม ดาวิด คิมเช อดีตเจ้าหน้าที่ระดับสูงของมอสสาดและอธิบดีกระทรวงการต่างประเทศในขณะนั้น เป็นผู้นำคณะผู้แทนอิสราเอล ซึ่งประกอบด้วย เอเลียคิม รูบินสไตน์, เอกอัครราชทูต ชามูเอล ดิโวน, อับราฮัม ทามีร์ และผู้บัญชาการทหารเพิ่มเติม มอร์ริส ดราเปอร์ เป็นผู้นำคณะผู้แทนสหรัฐฯ ซึ่งรวมถึง คริสโตเฟอร์ รอสส์ และผู้ช่วยคนอื่นๆ
ประเด็นหลักที่มีการหารือในการเจรจาคือ การยุติภาวะสงครามระหว่างทั้งสองฝ่าย การจัดวางมาตรการด้านความปลอดภัย ความสัมพันธ์ทวิภาคี และการค้ำประกันร่วมกัน

“ข้อตกลง 17 พฤษภาคม 1983”
การเจรจาดำเนินไปหลายสิบรอบระหว่างทั้งสองฝ่าย แต่การเจรจารอบที่ 34 ถือเป็นการสิ้นสุดกระบวนการเจรจาที่ยากลำบากและซับซ้อนซึ่งกินเวลาประมาณหกเดือน การเจรจาระหว่างเลบานอนและอิสราเอลนำไปสู่การลงนามในข้อตกลงระหว่างสองรัฐในท้ายที่สุด เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 1983 ผู้แทนของทั้งสามฝ่าย ได้แก่ สหรัฐอเมริกา อิสราเอล และเลบานอน ได้พบกันในบรรยากาศเฉลิมฉลองที่เมืองคัลเดห์ และต่อมาที่เมืองคีร์ยัต ชโมนา เพื่อลงนามในเอกสาร ซึ่งมีจุดมุ่งหมายเพื่อนำความมั่นคงและรูปลักษณ์ของการปกติสุขแห่งความสัมพันธ์ระหว่างเลบานอนและอิสราเอลมาสู่ความจริง และในท้ายที่สุดเพื่อนำไปสู่การถอนกำลังของอิสราเอลออกจากเลบานอนภายในระยะเวลาสามเดือน
ข้อตกลงใหม่นี้มีชื่อว่า “ข้อตกลงระหว่างรัฐบาลแห่งรัฐอิสราเอลและรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐเลบานอน” ได้รับการอนุมัติจากสถาบันต่างๆ ของเลบานอน แท้จริงแล้ว เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม การประชุมครั้งสุดท้ายภายใต้กรอบการเจรจาได้จัดขึ้น เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม รัฐบาลเลบานอนได้รับการอัปเดตอย่างลับๆ เกี่ยวกับเนื้อหาของข้อตกลง และเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม ข้อตกลงดังกล่าวได้ถูกนำเสนอต่อรัฐสภาเลบานอนและได้รับการให้สัตยาบันด้วยคะแนนเสียงส่วนใหญ่จากสมาชิกรัฐสภา 80 คน การอนุมัติข้อตกลงโดยปราศจากความยากลำบากนั้นเกิดขึ้นได้ด้วยความร่วมมืออันเป็นพิเศษระหว่างประธานรัฐสภาเลบานอน กาเมล อัล-อัสซาด และประธานาธิบดีอามีน เฌมายเอล อัล-อัสซาด ชาวมุสลิมชีอะห์ เผชิญกับการวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงสำหรับความร่วมมือนี้ ซึ่งกระตุ้นความโกรธเกรี้ยวของซีเรียและกลุ่มอิสลามในเบรุตอย่างไม่ต้องสงสัย ค่ายชาวคริสต์ทั้งหมด ซึ่งรวมถึง ปิแอร์ เฌมายเอล, คามิล ชามูน, เอเตียน ซาเกอร์, ฟาดี เฟรม และคนอื่นๆ อีกมากมาย สนับสนุนและยินดีต้อนรับข้อตกลงดังกล่าว หนังสือพิมพ์อัล-อามัล ของพรรคฟาลังจ์ ยินดีต้อนรับข้อตกลง “ประวัติศาสตร์” ตามที่พวกเขาเรียกว่า และวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงต่อรัฐอาหรับที่ไม่ให้ความช่วยเหลือเลบานอนมากเพียงพอ
นอกเหนือจากการอนุมัติของเลบานอนแล้ว ข้อตกลงดังกล่าวยังได้รับการอนุมัติจากรัฐสภาอิสราเอลด้วยคะแนนเสียงส่วนใหญ่ด้วย ข้อตกลงกับอิสราเอลโดยเนื้อแท้แล้วเป็นข้อตกลงด้านความปลอดภัยมากกว่าข้อตกลงสันติภาพเต็มรูปแบบ จึงถือเป็นการประนีประนอมและเปิดให้เกิดความสมดุลที่ละเอียดอ่อนระหว่างความทะเยอทะยานและข้อจำกัดของทั้งสองฝ่าย เนื้อหาทางการเมืองของข้อตกลงสะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญในธรรมชาติของความสัมพันธ์ระหว่างอิสราเอลและเลบานอน แม้ว่าความสัมพันธ์ดังกล่าวจะไม่ได้รับการอธิบายอย่างเป็นทางการว่า “สันติภาพ” และคำว่า “การรับรอง” จะไม่ถูกรวมไว้ แต่ภาวะสงครามระหว่างอิสราเอลและเลบานอนได้สิ้นสุดลงแล้ว ข้อตกลงดังกล่าวประกอบด้วยองค์ประกอบต่างๆ ดังต่อไปนี้: คำมั่นสัญญาที่จะเคารพธิปไตย เอกราช และพรมแดน; แถลงการณ์ร่วมที่ยุติภาวะสงคราม; คำมั่นสัญญาที่จะห้ามและป้องกันการก่อการร้ายและการปลุกปั่น; และชุดของข้อตกลงมุ่งสู่การปกติสุขของความสัมพันธ์ทางพลเรือน วัฒนธรรม และเศรษฐกิจระหว่างทั้งสองรัฐ ข้อตกลงดังกล่าวกำหนดมาตรการด้านความปลอดภัยในภาคใต้ของเลบานอนในพื้นที่ทางใต้ของแม่น้ำอาวาลี ซึ่งนิยามว่าเป็น “เขตความปลอดภัย” และมีข้อตกลงว่าจะมีความพยายามพิเศษในที่นั้นเพื่อป้องกันการก่อการร้ายโดยกองพลสองกองพลของกองทัพเลบานอน ได้แก่ “กองพลอาณาเขต” ที่ปฏิบัติการจากพรมแดนระหว่างประเทศไปยังแม่น้ำซาห์รานี โดยรวมกองกำลังของพันตรีฮัดดาดเข้าด้วยกัน และ “กองพลประจำการ” ที่วางกำลังจากแม่น้ำซาห์รานีไปยังแม่น้ำลิตานี มาตรการด้านความปลอดภัยเหล่านี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้สามารถถอนกำลังของกองทัพอิสราเอลออกจากเลบานอน พร้อมกับการออกไปของกองกำลังต่างชาติอื่นๆ ทั้งหมด ได้แก่ ซีเรียและ “องค์กรติดอาวุธ” ขององค์การปลดปล่อยปาเลสไตน์ (PLO)

“จุดอ่อน” หลักของข้อตกลงคือข้อตกลงดังกล่าวไม่ได้คำนึงถึงผลประโยชน์ของซีเรีย จุดยืนด้านอำนาจของซีเรียในเวทีเลบานอน และอิทธิพลอันแข็งแกร่งของซีเรียที่มีต่อระบอบการปกครองของอามีน เฌมายเอล “จุดอ่อน” นี้อยู่เบื้องหลังการยอมจำนนของอามีน เฌมายเอลต่อแรงกดดันอันหนักหน่วงจากซีเรีย และในทางปฏิบัติในที่สุดเขาก็ปฏิเสธที่จะให้สัตยาบันข้อตกลงดังกล่าว นอกจากนี้ รัฐบาลเลบานอนได้ประกาศฝ่ายเดียวเมื่อวันที่ 5 มีนาคม 1984 ถึงการยกเลิกข้อตกลงดังกล่าว เพียงสิบเดือนหลังจากที่มีการลงนาม กองทัพอิสราเอลพบว่าตนเอง “ติดอยู่” ในเลบานอน ภายใต้แรงกดดันจากการก่อการร้ายที่เพิ่มขึ้นซึ่งได้รับการสนับสนุนจากซีเรีย และไม่มีข้อตกลงทางการเมืองที่จะมาประกอบการสิ้นสุดสงคราม

บทสรุปและข้อคิดเห็น
เลบานอนนับตั้งแต่ปี 1975 เป็นต้นมาต้องตกอยู่ภายใต้คำสั่งของตัวแสดงต่างชาติบนแผ่นดินของตน เริ่มแรกโดยอาราฟัตและฝ่ายต่างๆ ของปาเลสไตน์ จากนั้นโดยซีเรียซึ่งยึดครองดินแดนส่วนใหญ่ของเลบานอน และในทศวรรษล่าสุดเลบานอนถูกควบคุมโดยฮิซบอลเลาะห์ ซึ่งได้รับคำสั่งมาจากอิหร่าน ดังนั้น จึงยังไม่ชัดเจนว่าชาวเลบานอนในปัจจุบันสามารถตัดสินใจเรื่องสำคัญระดับชะตากรรม เช่น การปลดอาวุธฮิซบอลเลาะห์ หรือการลงนามในข้อตกลงกับอิสราเอล แม้กระทั่งข้อตกลงด้านความปลอดภัย ไม่ต้องพูดถึงเรื่องการปกติสุขและความสันติภาพในแบบฉบับของข้อตกลงอับราฮัม ได้หรือไม่

หากเราฟังฝ่ายอิสราเอล เราทุกคนต่างก็ได้ยินสุนทรพจน์ของนายกรัฐมนตรีที่ประกาศการเปิดการเจรจาและยังพูดถึงข้อตกลงสันติภาพและข้อตกลงอับราฮัมด้วย ในส่วนของเลบานอน รวมถึงสุนทรพจน์ของประธานาธิบดีเลบานอนเมื่อวันที่ 17 เมษายน มีการพูดถึงข้อตกลงหยุดยิงและการถอนกำลังของอิสราเอล นี่คือจุดที่ความแตกต่างในแนวทางระหว่างทั้งสองฝ่ายตั้งอยู่

ไม่ว่าในกรณีใด ข้อตกลงหยุดยิงที่ถูกกำหนดใส่อิสราเอลโดยทรัมป์คือ “จุดเริ่มต้น” สำหรับการเจรจาโดยตรงระหว่างอิสราเอลและเลบานอน ชาวอิหร่านผูกชะตากรรมของตัวแทนตนเข้ากับชะตากรรมของพวกเขาเองในสงครามกับสหรัฐอเมริกา ข้อตกลงนี้มีความเปราะบาง และในตอนนี้ยังไม่มีการพูดถึงการถอนกำลัง อิสราเอลยังคงรักษาตำแหน่งต่างๆ ในภาคใต้ของเลบานอน ในขณะเดียวกันฮิซบอลเลาะห์ยังไม่ได้ปลดอาวุธหรือยอมจำนน และมีการประเมินว่าพวกเขาจะได้รับอาวุธและขีปนาวุธอีกครั้ง รวมถึงจะมีความเข้มแข็งขึ้นในช่วงการหยุดยิงเช่นเดียวกับที่เพิ่งกระทำไปเมื่อเร็วๆ นี้ ความตึงเครียดภายในเลบานอน (ระหว่างผู้สนับสนุนฮิซบอลเลาะห์และฝ่ายตรงข้าม) อาจปะทุขึ้น ชะตากรรมของผู้พลัดถิ่นหลายแสนคนยังไม่ได้รับการตัดสิน บางคนเริ่มเดินทางกลับทางภาคใต้แล้วแม้จะมีคำเตือนจากกองทัพอิสราเอลว่าไม่ให้ทำเช่นนั้น

หากการเจรจาประสบความสำเร็จ สิ่งนี้อาจนำไปสู่ข้อตกลงประวัติศาสตร์ระหว่างอิสราเอลและเลบานอน หากไม่เป็นเช่นนั้น การยกระดับความรุนแรงครั้งใหม่ก็มีแนวโน้มที่จะเกิดขึ้น และอิสราเอลจะไปถึงแม่น้ำลิตานี สงครามเลบานอนครั้งล่าสุดเน้นย้ำอีกครั้งว่า ภัยคุกคามจากฮิซบอลเลาะห์ไม่ได้หายไปเพียงแค่การหยุดยิงเท่านั้น แต่จำเป็นต้องมีการบังคับใช้ความปลอดภัยอย่างเด็ดขาด นั่นคือการปลดอาวุธที่แท้จริงของฮิซบอลเลาะห์ การสนับสนุนจากระหว่างประเทศ และอธิปไตยของเลบานอนอย่างแท้จริง สำหรับตอนนี้ ความสงบชั่วคราวมอบความหวังเล็กๆ น้อยๆ แต่ความเป็นจริงบนภาคพื้นดินจะเป็นตัวกำหนดหนทางข้างหน้า