โดย David Israel • 3 พฤศจิกายน 2026

เยรูซาเลม, 3 พฤศจิกายน 2026 (TPS-IL) — รายงานฉบับใหม่ระบุว่า แบบเรียนประวัติศาสตร์และการเมืองในโรงเรียนมัธยมศึกษาของเยอรมนีให้ภาพความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลและปาเลสไตน์แก่นักเรียนอย่างบิดเบือน โดยระบุว่าหนังสือเหล่านี้ลดทอนความรุนแรงของฝ่ายปาเลสไตน์ต่อพลเรือนอิสราเอล และลดทอนความกังวลด้านความมั่นคงที่เป็นตัวกำหนดนโยบายของอิสราเอล

รายงานดังกล่าวจัดทำขึ้นโดยมูลนิธิ Amadeu Antonio และ Mideast Freedom Forum ซึ่งได้ตรวจสอบแบบเรียนประวัติศาสตร์และการเมืองจำนวน 16 เล่มที่ใช้ในโรงเรียนมัธยมศึกษาในเบอร์ลินและบรันเดินบวร์ค ผู้เขียนรายงานพบว่าเนื้อหาไม่เพียงพอและมักมีลักษณะเอนเอียงฝ่ายเดียวในการนำเสนอภาพของอิสราเอล

ตามรายงานระบุว่า เหตุการณ์อินติฟาดาครั้งที่ 2 (Second Intifada) แทบจะถูกละเลยในสื่อการเรียนการสอน และกลุ่มฮามาสได้รับการนำเสนอโดยไม่มีการวิพากษ์วิจารณ์ นอกจากนี้ยังระบุด้วยว่าแบบเรียนให้น้ำหนักแก่เหยื่อชาวปาเลสไตน์และชาวอิสราเอลแตกต่างกัน

ข้อวิพากษ์วิจารณ์หลักของรายงานมุ่งเน้นไปที่วิธีที่แบบเรียนอธิบายถึงความล้มเหลวของความพยายามสร้างสันติภาพ โดยระบุว่าแบบเรียนมักกล่าวโทษอิสราเอลสำหรับความล้มเหลวดังกล่าว การสร้างนิคมผู้ตั้งถิ่นฐาน กำแพงรักษาความปลอดภัย และการที่อิสราเอลปฏิเสธสิทธิในการเดินทางกลับของชาวปาเลสไตน์ ถูกนำเสนอว่าเป็นอุปสรรคต่อสันติภาพ แต่การก่อการร้ายของปาเลสไตน์ต่อพลเรือนอิสราเอลกลับไม่ถูกนำเสนอเช่นนั้น ในมุมมองของผู้เขียนรายงาน การละเลยดังกล่าวทำให้นักเรียนขาดบริบทว่าเหตุใดอิสราเอลจึงสร้างกำแพงหรือนำนโยบายความมั่นคงมาใช้

รายงานยังชี้ให้เห็นถึงปัญหาที่อยู่นอกเหนือจากหน้ากระดาษ มีรายงานว่าครูในโรงเรียนเยอรมันมักหลีกเลี่ยงการอภิปรายเกี่ยวกับอิสราเอลในชั้นเรียน เนื่องจากกลัวการโต้เถียงที่ตนไม่สามารถควบคุมได้ หากเป็นเช่นนั้น นักเรียนอาจได้รับการแก้ไขช่องว่างความรู้ที่มีอยู่ในแบบเรียนเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

ผลการศึกษาที่คล้ายกันนี้เคยถูกบันทึกไว้ในรัฐนอร์ทไรน์-เวสต์ฟาเลียเมื่อปี 2015 ในปีนั้น คณะกรรมาธิการร่วมเยอรมัน-อิสราเอลได้เผยแพร่ผลการศึกษาขนาดใหญ่กว่า ซึ่งวิเคราะห์แบบเรียนประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ และสังคมศึกษาจำนวน 1,200 เล่มจาก 5 รัฐของเยอรมนี และสรุปว่าแบบเรียนมีความลำเอียงเข้าข้างมุมมองของฝ่ายปาเลสไตน์ คณะกรรมาธิการแนะนำว่าแบบเรียนควรหลีกเลี่ยงมุมมองที่ฝักใฝ่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอย่างชัดเจน และเน้นย้ำว่าทั้งชาวอิสราเอลและชาวปาเลสไตน์ต่างมีสิทธิอ้างสิทธิ์ในดินแดน การรายงานข่าวเกี่ยวกับการศึกษาดังกล่าวยังระบุด้วยว่า การตอบโต้ทางทหารต่อการก่อการร้ายของปาเลสไตน์มักถูกนำเสนอว่ามีปัญหาเทียบเท่ากับการก่อการร้ายเอง

ข้อค้นพบนี้ทำให้เกิดคำถามพื้นฐานว่าระบอบประชาธิปไตยควรสอนเรื่องความขัดแย้งที่มีการโต้เถียงกันอย่างสูงอย่างไร มีน้อยคนที่จะคัดค้านว่าแบบเรียนควรมีความถูกต้องและสมดุล แต่คำถามที่ยากกว่าคือความสมดุลหมายถึงอะไรเมื่อหัวข้อเกี่ยวข้องกับการก่อการร้าย การยึดครอง และเรื่องเล่าระดับชาติที่แข่งขันกัน

ผู้วิจารณ์รายงานฉบับนี้อาจโต้แย้งว่าผู้เขียนรายงาน ซึ่งได้แก่มูลนิธิและคลังสมองที่มุ่งเน้นเรื่องตะวันออกกลาง มีมุมมองของตนเอง และกลุ่มตัวอย่างแบบเรียน 16 เล่มจาก 2 รัฐไม่สามารถเป็นตัวแทนของเยอรมนีทั้งหมดได้ นักการศึกษาอาจกล่าวได้เช่นกันว่า แบบเรียนจำเป็นต้องย่อประวัติศาสตร์ที่ซับซ้อน และการละเลยไม่ได้บ่งชี้ถึงความลำเอียงเสมอไป ข้อคัดค้านเหล่านี้สมควรได้รับคำตอบ แต่ก็ไม่ได้ตอบข้อร้องเรียนเฉพาะเจาะจงของรายงาน นั่นคือเหตุการณ์ร้ายแรง เช่น อินติฟาดาครั้งที่ 2 และการโจมตีต่อพลเรือนอิสราเอล ได้รับความสนใจเพียงเล็กน้อย

สำหรับผู้กำหนดนโยบายของเยอรมนี บทเรียนในทางปฏิบัติมีความตรงไปตรงมา การทบทวนแบบเรียนควรดำเนินอย่างต่อเนื่อง ควรครอบคลุมพื้นที่ของประเทศมากขึ้น และควรดำเนินการโดยนักวิจัยที่มีมุมมองแตกต่างกัน ครูก็ต้องการการฝึกอบรมและการสนับสนุนในการจัดการกับการอภิปรายที่ยากลำบากในชั้นเรียนเช่นกัน หากปราศจากทั้งสองสิ่งนี้ นักเรียนอาจจบการศึกษาไปโดยรู้เรื่องหนึ่งในความขัดแย้งที่สำคัญที่สุดของโลกน้อยกว่าที่ควรจะเป็น