เยรูซาเล็ม, 20 พฤษภาคม 2026 (TPS-IL) — เมื่อวิกฤตขนาดใหญ่เช่นสงครามสร้างความปั่นป่วนให้กับระบบของชาติ ชุมชนท้องถิ่นมักกลายเป็นกระดูกสันหลังของชีวิตประจำวัน นักวิจัยชาวอิสราเอลจากมหาวิทยาลัยฮีบรูและมหาวิทยาลัยเบน-กูเรียนพบว่าผู้อยู่อาศัยและองค์กรในละแวกบ้านมักก้าวเข้ามามีบทบาทในการรักษาบริการที่จำเป็นเมื่อโครงสร้างการบริหารอย่างเป็นทางการเผชิญกับความตึงเครียด
การศึกษาพบว่าผู้พลัดถิ่นจากพื้นที่รอบฉนวนกาซาและพรมแดนทางตอนเหนือ รวมถึงเมืองต่างๆ ที่รับพวกเขาไว้ มีการพัฒนาการมีส่วนร่วมทางพลเมืองที่แข็งแกร่งขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในแง่ของการเป็นอาสาสมัคร
“สิ่งที่เราเห็นคือในการร่วมมือกับ1หน่วยงานท้องถิ่น ชุมชนได้สร้างสิ่งที่คล้ายคลึงกับตัวแทนของรัฐขึ้นมาเพื่อรักษาความต่อเนื่อง และในหลายๆ สถานที่พวกเขากำลังประสบความสำเร็จมากกว่ารัฐในการทำเช่นนั้น” ดร.นัวม์ บรันเนอร์ นักวิจัยหลักกล่าวกับสำนักข่าวเดอะเพรสเซอร์วิสออฟอิสราเอล “และสิ่งที่สำคัญเป็นพิเศษคือชุมชนเหล่านี้ไม่ได้เพียงแค่รอดพ้นจากผลกระทบของสงครามเท่านั้น แต่เรายังเห็นพวกเขากลายเป็นผู้ที่แข็งแกร่งขึ้นอันเป็นผลมาจากสงครามอีกด้วย”
ผลการศึกษาดังกล่าวซึ่งได้รับการตีพิมพ์ในวารสารทางวิชาการที่ผ่านการ peer-review อย่าง Urban Studies ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญที่เพิ่มขึ้นของสิ่งที่เขาอธิบายว่าเป็น “ความเป็นพลเมืองเมือง” (urban citizenship) ซึ่งเป็นรูปแบบหนึ่งของการมีส่วนร่วมของพลเมืองที่เกิดขึ้นเมื่อกลไกการบริหารปกครองแบบธรรมดาเริ่มสั่นคลอน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสถานการณ์วิกฤตเช่นสงครามหรือการพลัดถิ่นจำนวนมาก
การศึกษาชิ้นนี้อิงจากการสำรวจระดับชาติจากผู้อยู่อาศัย 906 คนในเมืองและเทศบาล 88 แห่งทั่วอิสราเอล ควบคู่ไปกับการสัมภาษณ์เชิงลึก 24 ครั้งกับผู้นำชุมชนที่มีส่วนร่วมในการตอบสนองต่อภาวะฉุกเฉินในท้องถิ่นช่วงสงคราม
ภายหลังการโจมตีของกลุ่มฮามาสเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม ชาวอิสราเอลหลายหมื่นคนจากชุมชนชายแดนใกล้ฉนวนกาซาและเลบานอนต้องอพยพออกจากบ้านเรือนของตน โดยหลายคนต้องอพยพอยู่นานหลายเดือน เทศบาล ศูนย์ชุมชน และกลุ่มอาสาสมัครทั่วประเทศต่างถูกบีบให้ต้องหาทางแก้ปัญหาเฉพาะหน้าในเรื่องที่อยู่อาศัย การศึกษา การดูแลเด็ก การแจกจ่ายอาหาร และการสนับสนุนด้านจิตวิทยา ในขณะที่หน่วยงานรัฐบาลพยายามดิ้นรนเพื่อรับมือ รายงานของผู้ตรวจการแผ่นดินที่เผยแพร่ในเดือนกุมภาพันธ์พบว่า หากไม่มีการระดมอาสาสมัคร ทางการในหลายเมืองคงจะไม่สามารถตอบสนองความต้องการขั้นพื้นฐานที่สุดของผู้พลัดถิ่นได้
การศึกษาพบว่าผู้อยู่อาศัยที่พลัดถิ่นแสดงให้เห็นถึงการมีส่วนร่วมของชุมชนที่เพิ่มขึ้น 15% ถึง 20% เมื่อเทียบกับประชากรในพื้นที่ที่ไม่ได้รับการอพยพ
ตรงกันข้ามกับความคาดหมายที่ว่าการพลัดถิ่นจะทำให้โครงสร้างทางสังคมอ่อนแอลง นักวิจัยพบว่าชุมชนหลายแห่งกลับมีความเหนียวแน่นมากยิ่งขึ้นในช่วงวิกฤต
“เมื่อการบริหารปกครองล้มเหลว ชุมชนท้องถิ่นมีความสามารถในการเข้ามาเติมเต็มช่องว่างและช่วยรักษาหน้าที่ที่จำเป็นเอาไว้ได้ รัฐมีขนาดที่กว้างขวางมาก ในขณะที่ชุมชนท้องถิ่นอยู่ในตำแหน่งที่ดีกว่าในการระบุและตอบสนองต่อความต้องการเฉพาะเจาะจงในช่วงภาวะฉุกเฉิน” บรันเนอร์กล่าว
นักวิจัยระบุรูปแบบการระดมพลที่แตกต่างกัน 2 รูปแบบ ชุมชนที่อยู่ใกล้กับพื้นที่ขัดแย้งมีแนวโน้มที่จะมุ่งเน้นไปที่ความต้องการเพื่อการเอาตัวรอดในทันที เช่น การดูแลเด็ก ความปลอดภัยในท้องถิ่น และการส่งกำลังบำรุงในภาวะฉุกเฉิน ในทางตรงกันข้าม เมืองต่างๆ ในภาคกลางของอิสราเอลที่ทำหน้าที่รองรับผู้พลัดถิ่นเน้นย้ำถึงความเป็นอาสาสมัครและความพยายามในการให้การสนับสนุนที่กว้างขึ้นซึ่งมุ่งเป้าไปที่ครอบครัวที่พลัดถิ่น
บรันเนอร์กล่าวกับ TPS-IL ว่าผู้ประสานงานชุมชนคนหนึ่งทางภาคเหนือบอกกับนักวิจัยว่า “ผู้คนต่างพากันมาหาเราแล้วพูดว่า ‘หาอะไรให้ฉันทำหน่อย ฉันอยากเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องนี้’ ความต้องการที่จะเชื่อมPต่อมีอยู่ทุกหนทุกแห่ง มันเหมือนกับความอยากทางกายภาพเลยทีเดียว”
การศึกษาโต้แย้งว่าการตอบสนองเหล่านี้มีปริมาณมากกว่าโครงการอาสาสมัครชั่วคราว ในทางกลับกัน สถาบันท้องถิ่นกลายเป็นระบบการบริหารทดแทนอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านความปลอดภัยและกิจกรรมสำหรับครอบครัวที่อพยพ
บทบาทสำคัญในกระบวนการดังกล่าวถูกขับเคลื่อนโดยเครือข่ายศูนย์ชุมชนของอิสราเอล ซึ่งปรับตัวเข้ากับสภาพวะสงครามอย่างรวดเร็วด้วยการประสานงานอาสาสมัคร การจัดระเบียบการบริการ และทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในท้องถิ่นสำหรับประชากรที่พลัดถิ่น
จากการศึกษาพบว่าผลลัพธ์ดังกล่าวบ่งชี้ว่าศูนย์ชุมชนไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียงแค่สถาบันเพื่อการพักผ่อนหย่อนใจหรือการบริการเท่านั้น แต่ควรเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางพลเมืองที่สำคัญในช่วงภาวะฉุกเฉินด้วย
บทความชี้ให้เห็นถึงรูปแบบที่คล้ายคลึงกันซึ่งพบเห็นในช่วงวิกฤตผู้ลี้ภัยในยุโรปเมื่อปี 2015 เมื่อเทศบาลต่างๆ ขยายการคุ้มครองสำหรับผู้อพยพ และในเมืองต่างๆ ของสหรัฐอเมริกาที่หน่วยงานท้องถิ่นและกลุ่มชุมชนมักจะเป็นผู้นำในการตอบสนองต่อภัยพิบัติทางธรรมชาติก่อนที่ระบบของรัฐบาลกลางจะระดมกำลัง
“ควรมีการจัดสรรอำนาจและงบประมาณให้กับชุมชนท้องถิ่นมากขึ้น มันช่วยทุกคนได้” บรันเนอร์กล่าว
