โดย David Israel • 25 ตุลาคม 2026
เยรูซาเลม, 25 ตุลาคม 2026 (TPS-IL) — ชิ้นส่วนอำพันจากทางตอนเหนือของเมียนมา ซึ่งมีขนาดประมาณปลายนิ้วมือด้วยความยาว 18 มิลลิเมตร เก็บรักษาหลักฐานฟอสซิลโดยตรงที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างดีที่สุดที่นักวิจัยระบุว่า แสดงถึงการที่จิ้งจกจงใจสลัดหางของมัน หางดังกล่าวหลุดออกไปเมื่อประมาณ 99 ล้านปีก่อน การศึกษาของมหาวิทยาลัยเทลอาวีฟที่อธิบายถึงเรื่องนี้ได้รับการตีพิมพ์ใน Palaeontologia Electronica
การสลัดหาง หรือที่เรียกว่า autotomy เป็นหนึ่งในวิธีที่พบบ่อยที่สุดที่จิ้งจกในปัจจุบันใช้หลบหลีกผู้ล่า ถึงกระนั้น นักวิทยาศาสตร์ก็ยังประสบปัญหาในการหาคำตอบว่าพฤติกรรมนี้ปรากฏขึ้นครั้งแรกเมื่อใด ฟอสซิลก่อนหน้านี้แสดงให้เห็นแนวรอยแตกในกระดูกสันหลังส่วนหางและหางที่งอกใหม่ ลักษณะเหล่านั้นบ่งชี้ว่าสัตว์สามารถสูญเสียหางได้ แต่แนวรอยแตกไม่ได้พิสูจน์เสมอไปว่ามันทำเช่นนั้นโดยสมัครใจ
ตัวอย่างใหม่นี้ไม่มีใครสังเกตเห็นมานานหลายปี Dolev Fabrikant ผู้สมัครระดับปริญญาเอกที่ New Environmental School ของมหาวิทยาลัย ได้พิจารณาสิ่งที่ดูเหมือนกิ่งไม้เล็ก ๆ หรือเศษชิ้นส่วนของแมลงอย่างละเอียดถี่ถ้วน วัตถุดังกล่าวถูกปกคลุมไปด้วยเกล็ดขนาดจิ๋ว และเขาตระหนักว่ามันคือหางของจิ้งจก ดร. Leonidas-Romanos Davranoglou อาจารย์ที่ปรึกษาของเขา กล่าวว่าเขาแทบจะกระโดดออกจากเก้าอี้เมื่อได้ยินข่าวดังกล่าว ทั้งคู่เป็นผู้นำการศึกษานี้ร่วมกับเพื่อนร่วมงานจาก National and Kapodistrian University of Athens และสถาบัน Volcani ของอิสราเอล
เนื่องจากอำพันมีความขุ่น กล้องจุลทรรศน์ธรรมดาจึงเผยให้เห็นรายละเอียดได้เพียงเล็กน้อย ทีมวิจัยจึงใช้การสแกนแบบ micro-CT ที่สถาบัน Volcani ซึ่งรวมภาพถ่ายเอ็กซเรย์ที่ถ่ายจากหลายมุมเข้าด้วยกันเพื่อสร้างภาพจำลองสามมิติ วิธีนี้ทำให้พวกเขาสามารถตรวจสอบโครงสร้างที่ซ่อนอยู่ของฟอสซิลได้โดยไม่ต้องผ่าเปิดชิ้นงานตัวอย่างที่มีเพียงชิ้นเดียวนี้ ดร. Ahmed Nasser ซึ่งเป็นหัวหน้าหน่วยวิเคราะห์ของสถาบันกล่าว
ผลการสแกนเผยให้เห็นวงแหวนเนื้อเยื่อที่โดดเด่น ณ จุดที่แยกออก ซึ่งคล้ายคลึงกับโครงสร้างในหางที่สลัดทิ้งโดยจิ้งจกในปัจจุบัน รอยแยกยังค่อนข้างเรียบและสมมาตร โดยไม่มีความเสียหายแบบที่คาดว่าจะเกิดจากการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ
คำถามหลายข้อยังคงอยู่ หากไม่มีกะโหลกศีรษะหรือลักษณะโครงกระดูกอื่น ๆ ก็ไม่สามารถระบุกลุ่มของสัตว์ตัวนี้ได้ Apostolos Christopoulos จากทีมเอเธนส์กล่าวว่า กลุ่มที่มีความเป็นไปได้รวมถึงกลุ่มที่ประกอบด้วยจิ้งจกกำแพงในปัจจุบัน หรือสโลว์เวิร์มและตะกวด สาเหตุของการสูญเสียหางยังไม่ชัดเจนเช่นกัน จิ้งจกตัวนี้อาจติดอยู่ในยางไม้เหนียวและสลัดหางออกเพื่อหนีให้เป็นอิสระ หรืออาจสลัดหางระหว่างการโจมตีของผู้ล่า จากนั้นหางจึงตกลงไปในยางไม้ ส่วนสัตว์ตัวนี้จะรอดชีวิตหรือหางงอกใหม่หรือไม่นั้น ไม่สามารถระบุได้จากฟอสซิล
สิ่งที่ฟอสซิลแสดงให้เห็นคือ กลไกนี้ได้ทำงานอยู่แล้วในจิ้งจกเมื่อประมาณ 99 ล้านปีก่อน มันเป็นกลยุทธ์การเอาชีวิตรอดที่ยังคงเกิดขึ้นอยู่ในปัจจุบันตามแนวกำแพงและในสวน
