โดย เพซัค เบนสัน • 11 ตุลาคม 2026

เยรูซาเล็ม, 11 ตุลาคม 2026 (TPS-IL) — นักวิจัยชาวอิสราเอลได้ค้นพบหลักฐานที่อาจช่วยปูทางไปสู่การรักษาอาการปวดที่คงประโยชน์ของคีทามีณไว้ในขณะที่หลีกเลี่ยงผลกระทบทางจิตวิทยาที่ทำให้มึนงง การค้นพบของพวกเขาได้ท้าทายสมมติฐานที่ว่ายาต้องเปลี่ยนการรับรู้จึงจะบรรเทาอาการปวดได้

แม้ว่านักวิจัยจะยังไม่ได้พัฒนาการรักษาดังกล่าว แต่การค้นพบของพวกเขาชี้ให้เห็นว่าฤทธิ์บรรเทาอาการปวดของคีทามีณอาจสามารถบรรลุได้โดยปราศจากอาการเคลิ้มฝันหลุดลอยที่อาจทำให้การใช้ยาเป็นเรื่องที่น่ากังวล

มหาวิทยาลัยเทลอาวีฟ เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2024 ภาพโดย ยอสซี เซลิเกอร์/TPS-IL

การศึกษานี้เกี่ยวข้องกับการสแกนสมองและการทดลองกับอาสาสมัครที่มีสุขภาพดี 37 คน โดยนำโดย ดร.โนอัม โกลด์เวย์ ที่สถาบันวิจัยไซเคเดลิกแห่งมหาวิทยาลัยเทลอาวีฟ ภายใต้การดูแลของ ศ.ทัลมา เฮนด์เลอร์ และ ดร.ฮักไก ชารอน ด้วยความร่วมมือกับโรงพยาบาลอิจิลอฟในเทลอาวีฟ ผลการศึกษาได้รับการตีพิมพ์ในวารสารผ่านการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ *Neuropsychopharmacology*

คีทามีณถูกใช้ทางการแพทย์เพื่อบรรเทาอาการปวดและได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ สำหรับผลกระทบต่ออาการซึมเศร้า นอกจากนี้ นักวิจัยยังกำลังตรวจสอบศักยภาพของมันในการรักษาโรคความผิดปกติทางจิตใจหลังเผชิญเหตุการณ์สะเทือนใจ (PTSD) อย่างไรก็ตาม ยาดังกล่าวอาจทำให้เกิดอาการเคลิ้มฝันหลุดลอย ซึ่งเป็นความรู้สึกชั่วคราวของการหลุดพ้นจากตนเอง ร่างกาย หรือสิ่งแวดล้อมรอบตัว

นักวิจัยถกเถียงกันมานานแล้วว่าอาการเคลิ้มฝันหลุดลอยนี้มีส่วนช่วยในการรักษาของคีทามีณหรือไม่ ทฤษฎีหนึ่งระบุว่าประสบการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปอาจเปลี่ยนวิธีที่ผู้คนรับรู้ความปวด ทำให้รู้สึกว่าความปวดนั้นรุนแรงน้อยลงหรือคุกคามน้อยลง

เพื่อตรวจสอบความเป็นไปได้นี้ ทีมนักวิจัยของอิสราเอลได้ตรวจสอบว่าอาสาสมัครที่มีอาการเคลิ้มฝันหลุดลอยรุนแรงกว่าจะรายงานการบรรเทาอาการปวดที่มากกว่าด้วยหรือไม่

เส้นทางที่แยกจากกันสำหรับความปวดและอาการเคลิ้มฝันหลุดลอย

อาสาสมัคร ทั้งชายและหญิง ได้เข้าร่วมในเซสชันแยกกัน 2 เซสชัน โดยได้รับคีทามีณหยดเข้าหลอดเลือดดำในเซสชันหนึ่ง และยาหลอก ซึ่งเป็นสารที่ไม่มีตัวยาสำคัญ ในอีกเซสชันหนึ่ง ระหว่างการทดลอง พวกเขาต้องเผชิญกับสิ่งเร้าความเจ็บปวดที่ถูกควบคุมในขณะที่เข้ารับการตรวจด้วยเครื่องสร้างภาพด้วยสนามแม่เหล็กไฟฟ้าเชิงหน้าที่ (fMRI) ซึ่งเป็นเทคนิคที่ใช้ในการวัดการเปลี่ยนแปลงของการทำงานของสมอง นอกจากนี้พวกเขายังให้คะแนนความรุนแรงของความปวดและความรุนแรงของประสบการณ์เคลิ้มฝันหลุดลอยด้วย

แม้ว่าคีทามีณจะลดความปวดและเพิ่มอาการเคลิ้มฝันหลุดลอย แต่นักวิจัยไม่พบความสัมพันธ์โดยตรงระหว่างผลกระทบทั้งสองนี้ อาสาสมัครที่มีอาการเคลิ้มฝันหลุดลอยรุนแรงกว่าไม่ได้รายงานการบรรเทาอาการปวดที่มากกว่าเสมอไป

การสแกนสมองให้หลักฐานเพิ่มเติมว่าผลกระทบเหล่านี้อาจเกี่ยวข้องกับกลไกที่แตกต่างกัน การบรรเทาอาการปวดมีความเกี่ยวข้องกับการทำงานที่ลดลงในอินซูลาและคอร์เทกซ์ส่วนหน้าของซีกสมองส่วนหน้า (anterior cingulate cortex) ซึ่งเป็นบริเวณสมองที่เกี่ยวข้องกับการประมวลผลความปวด ในทางตรงกันข้าม อาการเคลิ้มฝันหลุดลอยเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงในเครือข่ายโหมดปริยาย (default mode network) ซึ่งเป็นกลุ่มของบริเวณสมองที่เชื่อมต่อกันซึ่งเกี่ยวข้องกับกระบวนการต่างๆ รวมถึงความรู้สึกเกี่ยวกับตนเอง

การค้นพบนี้ชี้ให้เห็นว่าคีทามีณอาจมีอิทธิพลต่อความปวดและสติผ่านทางเดินในสมองที่แตกต่างกัน แทนที่จะบรรเทาอาการปวดด้วยการเหนี่ยวนำให้เกิดอาการเคลิ้มฝันหลุดลอย

“ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา มีการถกเถียงทางวิทยาศาสตร์และคลินิกอย่างมีชีวิตชีวาว่าประสบการณ์อัตวิสัยที่ผลิตโดยยาออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทเป็นส่วนสำคัญของฤทธิ์ในการรักษาหรือไม่” เฮนด์เลอร์กล่าว

“การศึกษาของเราแสดงให้เห็นว่า อย่างน้อยที่สุดในกรณีของคีทามีณและการบรรเทาอาการปวด คำตอบคือไม่ใช่” เธอกล่าวเสริม “เราสามารถแสดงให้เห็นได้ว่าฤทธิ์ของยาต่อความปวดนั้นแยกออกจากฤทธิ์ต่อสติ – ทั้งในด้านพฤติกรรมและในแง่ของการทำงานของสมอง”

เฮนด์เลอร์เตือนไม่ให้นำการค้นพบนี้ไปใช้กับสารไซเคเดลิกอื่นๆ เช่น ไซโลไซบิน ซึ่งเป็นสารประกอบออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทที่พบในเห็ดวิเศษ

“ในกรณีนี้ ภาระในการพิสูจน์ยังคงอยู่กับพวกเรา ซึ่งคือนักวิทยาศาสตร์” เธอกล่าว

นักวิจัยเน้นย้ำว่าการศึกษานี้เกี่ยวข้องกับอาสาสมัครที่มีสุขภาพดีภายใต้เงื่อนไขการทดลองที่ถูกควบคุม มากกว่าที่จะเป็นผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาอาการปวดเรื้อรัง จำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อพิจารณาว่าการค้นพบนี้ใช้ได้กับสภาพแวดล้อมทางคลินิกหรือไม่ และสามารถแจ้งการพัฒนาของการรักษาที่ลดอาการเคลิ้มฝันหลุดลอยของคีทามีณโดยไม่กระทบต่อคุณสมบัติในการบรรเทาอาการปวดได้หรือไม่