โดย เพซัค เบนสัน • 13 ตุลาคม 2026
เยรูซาเลม, 13 ตุลาคม, 2026 (TPS-IL) — นักวิทยาศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยฮีบรูแห่งเยรูซาเลมได้สาธิตแนวทางหน่วยความจำคอมพิวเตอร์แบบทดลองที่ช่วยลดการสูญเสียพลังงานให้เข้าใกล้ขีดจำกัดพื้นฐานที่กำหนดโดยกฎฟิสิกส์ ซึ่งอาจช่วยเปิดทางไปสู่การประมวลผลข้อมูลที่ประหยัดพลังงานมากขึ้นในระบบที่ทำงานภายใต้อุณหภูมิต่ำสุดขีด
แนวทางดังกล่าวใช้ vortex ตัวนำยิ่งยวดยิ่ง ซึ่งเป็นโครงสร้างแม่เหล็กขนาดจิ๋วที่เกิดขึ้นภายในวัสดุบางชนิดเมื่อถูกทำให้เย็นลงจนถึงอุณหภูมิต่ำสุดขีด ด้วยการดักจับ vortex ให้อยู่ในตำแหน่งที่เสถียรหนึ่งในสองตำแหน่ง นักวิจัยได้เข้ารหัสข้อมูลเป็นศูนย์หรือหนึ่ง ซึ่งเป็นหน่วยพื้นฐานของการประมวลผลข้อมูลดิจิทัล
การค้นพบนี้อาจช่วยลดพลังงานที่จำเป็นสำหรับการดำเนินการหน่วยความจำแต่ละครั้งในคอมพิวเตอร์ควอนตัมและระบบอื่นๆ ที่ทำงานภายใต้อุณหภูมิต่ำสุดขีดได้ในท้ายที่สุด อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อพิจารณาว่าแนวทางดังกล่าวสามารถข้วยขยายสเกลและส่งมอบการประหยัดพลังงานในทางปฏิบัติได้หรือไม่
งานวิจัยดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ในวารสารผ่านการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ *Nature Communications* โดยได้ตรวจสอบปริมาณพลังงานที่สูญเสียไปเมื่อ vortex ตัวนำยิ่งยวดยิ่งเดี่ยวเคลื่อนที่ ในการกำหนดค่าการทดลองแบบหนึ่ง งานที่จำเป็นต่อรอบการทำงานนั้นต่ำถึง 4 เท่าของขีดจำกัดของลันเดาเออร์ ซึ่งเป็นพลังงานขั้นต่ำทางทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการลบข้อมูล 1 บิต
นักวิจัยยังได้ใช้การจำลองด้วยตัวเลขเพื่อประเมินว่าพลังงานที่จำเป็นสำหรับการจัดการข้อมูลสามารถเข้าใกล้ขีดจำกัดพื้นฐานนี้ได้อย่างไร อย่างไรก็ตาม วิธีการทดลองเกี่ยวข้องกับการเคลื่อนย้าย vortex ภายใต้แรงที่สั่นอย่างต่อเนื่อง มากกว่าการดำเนินการตามกระบวนการลบข้อมูลในอุดมคติ ดังนั้นการวัดดังกล่าวจึงไม่ใช่การสาธิตโดยตรงของการลบข้อมูลที่ 4 เท่าของขีดจำกัดของลันเดาเออร์
“งานของเราวัดพลังงานที่จำเป็นในการใช้งานบิตหน่วยความจำที่ใช้ vortex ตัวนำยิ่งยวดยิ่งเป็นฐาน” ดร. โยนาธาน อานาฮอรี จากมหาวิทยาลัยฮีบรู ผู้ซึ่งเป็นผู้นำการศึกษาร่วมกับ โนฟาร์ ฟริดแมน กล่าว “เราพบว่ามันสามารถทำงานได้ที่ประมาณ 5 เท่าของขีดจำกัดของลันเดาเออร์ ซึ่งทำให้เข้าใกล้ขีดจำกัดขั้นต่ำที่ฟิสิกส์อนุญาตอย่างน่าทึ่ง”
การทดสอบขีดจำกัด
การวัดพลังงานที่เกี่ยวข้องถือเป็นความท้าทายทางการทดลองครั้งใหญ่ แทนที่จะพยายามตรวจจับปริมาณความร้อนเพียงเล็กน้อยที่ถูกปล่อยออกมาเมื่อ vortex เคลื่อนที่ ทีมงานได้ติดตามการตอบสนองทางแม่เหล็กโดยใช้อุปกรณ์ที่มีความไวสูงพิเศษที่เรียกว่ากล้องจุลทรรศน์ SQUID-on-tip
“vortex เป็นวัตถุที่เล็กและเปราะบางเป็นพิเศษ ดังนั้นการวัดพลังงานที่สูญเสียไปจากการเคลื่อนที่ของมันจึงเป็นความท้าทายทางการทดลองครั้งใหญ่” ฟริดแมนกล่าว “ด้วยการติดตามการตอบสนองทางแม่เหล็กของมัน เราจึงสามารถเปรียบเทียบต้นทุนด้านพลังงานกับขีดจำกัดพื้นฐานของการประมวลผลข้อมูลได้”
นักวิจัยระบุว่าการศึกษานี้ให้การวัดปริมาณการสูญเสียพลังงานใน vortex ตัวนำยิ่งยวดยิ่งแต่ละตัว ซึ่งเป็นแนวทางในการประเมินต้นทุนด้านพลังงานของการใช้โครงสร้างดังกล่าวเป็นองค์ประกอบหน่วยความจำ
การตั้งค่าการทดลองทำงานที่อุณหภูมิประมาณ 4.2 เคลวิน หรือประมาณลบ 269 องศาเซลเซียส ทำให้แนวทางนี้ไม่เหมาะสำหรับคอมพิวเตอร์ทั่วไป การประยุกต์ใช้ที่มีศักยภาพน่าจะอยู่ในกลุ่มการประมวลผลข้อมูลด้วยความเย็นยวดยิ่ง รวมถึงระบบคอมพิวเตอร์ควอนตัมที่ทำงานภายใต้อุณหภูมิต่ำที่คล้ายคลึงกัน
การค้นพบนี้ชี้ให้เห็นถึงวิธีที่เป็นไปได้ในการจัดเก็บข้อมูลในระบบเหล่านี้ พร้อมทั้งลดพลังงานที่จำเป็นสำหรับการดำเนินการหน่วยความจำแต่ละครั้ง อย่างไรก็ตาม การศึกษานี้ไม่ได้แสดงให้เห็นถึงชิปหน่วยความจำที่ใช้งานได้จริง หรือยืนยันว่าคอมพิวเตอร์ที่สมบูรณ์จะใช้ไฟฟ้าน้อยลง จำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อพิจารณาว่าแนวทางดังกล่าวสามารถบูรณาการเข้ากับระบบคอมพิวเตอร์ในสเกลใหญ่ได้หรือไม่ และการประหยัดพลังงานใดๆ จะมีค่ามากกว่าต้นทุนในการทำความเย็นและการดำเนินงานของระบบหรือไม่




