โดย เพซัค เบ็นสัน และ โอเมอร์ โนโวเซลสกี • 14 กันยายน 2026

เยรูซาเล็ม, 14 กันยายน 2026 (TPS-IL) — สำหรับผู้โดยสารส่วนใหญ่ รังสีคอสมิกในระหว่างการบินถือเป็นสัดส่วนเพียงเล็กน้อยของการรับรังสีในชีวิตประจำวัน แต่สำหรับนักบินและพนักงานต้อนรับบนเครื่องบินที่ใช้เวลาหลายร้อยชั่วโมงบนท้องฟ้าในแต่ละปี ความแตกต่างเหล่านั้นสามารถสะสมเพิ่มขึ้นได้ การวัดค่าครั้งใหม่เหนือทางตอนใต้ของอิสราเอลกำลังช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เห็นภาพที่ชัดเจนขึ้นว่ารังสีที่ระดับความสูงการบินเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรตามกิจกรรมของดวงอาทิตย์

งานวิจัยนี้ไม่ได้หมายความว่าผู้โดยสารต้องเผชิญกับอันตรายจากรังสีครั้งใหม่ ความสำคัญของมันคือการให้ข้อมูลการวัดรังสีคอสมิกโดยตรงที่หาได้ยากเหนือตะวันออกกลาง และแสดงให้เห็นว่าสภาพแวดล้อมของรังสีที่ระดับความสูงการบินเปลี่ยนแปลงไปตามกิจกรรมของดวงอาทิตย์ สำหรับลูกเรือที่ใช้เวลาหลายร้อยชั่วโมงบนท้องฟ้าในแต่ละปี ความเข้าใจที่ดีขึ้นเกี่ยวกับความผันผวนเหล่านั้นอาจนำไปสู่การประเมินการรับรังสีจากการประกอบอาชีพในระยะยาวที่แม่นยำยิ่งขึ้น

“อันที่จริงดวงอาทิตย์ช่วยปกป้องเราจากรังสีคอสมิกบางส่วน เมื่อกิจกรรมของดวงอาทิตย์ลดลง เกราะป้องกันนั้นจะอ่อนแอลงและรังสีคอสมิกจากนอกระบบสุริยะสามารถมาถึงชั้นบรรยากาศของโลกได้มากขึ้น” ดร.รอย ยานิฟ ผู้เขียนงานวิจัยอธิบายกับสำนักข่าวเดอะเพรสเซอร์วิสออฟอิสราเอล

ยานิฟ จากมหาวิทยาลัยฮิบรูแห่งเยรูซาเล็มและศูนย์การแพทย์เซบา ได้ทำการศึกษาร่วมกับ ศ.โยอาฟ ยาอีร์ จากมหาวิทยาลัยไรช์แมน และ ศ.โคลิน ไพรซ์ จากมหาวิทยาลัยเทลอาวีฟ

ผลการศึกษาอิงจากการปล่อยบอลลูนความสูงสูง 6 ครั้งเหนือทางตอนใต้ของอิสราเอลระหว่างปี 2014 ถึงปี 2016 บอลลูนดังกล่าวบรรจุเครื่องตรวจวัดรังสีไปยังระดับความสูงประมาณ 35 กิโลเมตร ซึ่งช่วยให้นักวิจัยสามารถวัดรังสีตั้งแต่ใกล้พื้นดินขึ้นไปจนถึงชั้นบรรยากาศส่วนบน รวมถึงระดับความสูงที่เครื่องบินพาณิชย์บินไปถึง

เกราะป้องกันของดวงอาทิตย์

การวัดค่าแสดงให้เห็นความสัมพันธ์ผกผันระหว่างกิจกรรมของดวงอาทิตย์และรังสีที่ตรวจพบโดยเครื่องมือ โดยมีค่าสหสัมพันธ์อยู่ที่ลบ 0.71 กล่าวอีกนัยหนึ่ง ระดับรังสีเพิ่มขึ้นเมื่อกิจกรรมของดวงอาทิตย์ลดลง

อย่างไรก็ตาม นักวิจัยเตือนว่าการศึกษาดังกล่าวมีจำนวนการสังเกตการณ์ที่จำกัด ดังนั้นค่าสหสัมพันธ์จึงควรพิจารณาว่าเป็นเพียงสิ่งบ่งชี้มากกว่าที่จะสรุปได้ทางสถิติ

จากความสัมพันธ์ที่วัดได้ นักวิจัยประเมินว่าองค์ประกอบรังสีที่ตรวจพบโดยเครื่องมือของพวกเขาอาจสูงกว่าประมาณ 40% ถึง 60% ในช่วงสภาวะที่ดวงอาทิตย์มีกิจกรรมต่ำสุด มากกว่าในช่วงที่มีกิจกรรมของดวงอาทิตย์สูงสุด แต่วานิฟเน้นย้ำกับ TPS-IL ว่านี่เป็นการคาดคะเน ไม่ใช่การวัดโดยตรงที่ทำขึ้นในช่วงที่ดวงอาทิตย์มีกิจกรรมต่ำสุด

สำหรับผู้โดยสารเป็นครั้งคราว ไม่มีเหตุผลให้ต้องตื่นตระหนกเนื่องจากรังสีเพิ่มเติมจากการบินเพียงไม่กี่เที่ยวบินต่อปีนั้นน้อยมากเมื่อเทียบกับการได้รับรังสีตามธรรมชาติโดยรวม สำหรับผู้โดยสารที่เดินทางบ่อยมากและโดยเฉพาะลูกเรือ การสะสมรังสีจะมีความเกี่ยวข้องมากขึ้น ระดับรังสีไม่ได้ขึ้นอยู่กับวัฏจักรสุริยะเท่านั้น แต่ยังขึ้นอยู่กับระดับความสูงของการบิน ละติจูด เส้นทาง และระยะเวลาด้วย ยิ่งบินนานและสูงขึ้น รวมถึงในละติจูดที่สูงขึ้น การรับรังสีก็จะเพิ่มขึ้น

ยานิฟกล่าวเสริมว่าคณะกรรมาธิการระหว่างประเทศว่าด้วยการป้องกันรังสีถือว่าการรับรังสีของผู้โดยสารส่วนใหญ่ที่เดินทางเป็นครั้งคราวนั้น “น้อยมากจนละเลยได้”

นักวิจัยยังได้เปรียบเทียบการวัดด้วยบอลลูนกับ EXPACS/PARMA ซึ่งเป็นแบบจำลองคอมพิวเตอร์ที่ใช้ประมาณการรังสีรังสีคอสมิกในชั้นบรรยากาศโลก การวัดค่าสอดคล้องอย่างใกล้ชิดกับการคาดการณ์ของแบบจำลองสำหรับองค์ประกอบแม่เหล็กไฟฟ้าของรังสี

ขั้นตอนต่อไปของนักวิจัยคือการวัดองค์ประกอบอื่นๆ ของสภาพแวดล้อมรังสี โดยเฉพาะนิวตรอน และรวบรวมการสังเกตการณ์ในช่วงระยะต่างๆ ของวัฏจักรสุริยะ

งานวิจัยนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการที่ผ่านการpeer-review Journal of Geophysical Research: Atmospheres