โดย เพซัค เบนสัน • 19 เมษายน 2026
เยรูซาเล็ม, 19 เมษายน, 2026 (TPS-IL) — ในการค้นพบยา การสร้างยาตัวใหม่อมักถูกเปรียบเทียบกับการสร้างบางสิ่งในสเกลที่เล็กมาก นักเคมีต้องเชื่อมต่อชิ้นส่วนโมเลกุลขนาดจิ๋วในแบบที่ถูกต้องเพื่อสร้างยาที่สามารถรักษาการติดเชื้อ ความผิดปกติทางสมอง และโรคอื่นๆ ชิ้นส่วนสำคัญชิ้นหนึ่งที่พวกเขามักต้องการเติมลงไปเรียกว่าหมูไดคลอโรเมทิล มันช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ปรับแต่งและปรับปรุงโมเลกุลยาได้ แต่มันกลับทำงานด้วยยากมาก วิธีการแบบเดิมในการเติมมันมักจะทำลายโมเลกุลที่พวกเขากำลังพยายามสร้าง
แต่วันนี้การศึกษาใหม่ของอิสราเอลเสนอแนวทางที่ง่ายกว่าซึ่งอาจปฏิวัติวิธีการพัฒนาตัวยา
นักวิทยาศาสตร์ที่สถาบันวิจัยยาแห่งมหาวิทยาลัยฮีบรูแห่งเยรูซาเล็มค้นพบวิธีติดหมู่ไดคลอโรเมทิลโดยใช้กรดอะมิโนธรรมชาติที่มีอยู่แล้วในร่างกายมนุษย์เพื่อช่วยนำทางปฏิกิริยาที่ต้องการอย่างนุ่มนวล การศึกษานี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารผ่านการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ Nature Communications
กรดอะมิโนดังกล่าวที่เรียกว่า โพรลีน ทำหน้าที่เหมือนผู้ช่วยหรือตัวนำทาง มันเกาะติดกับโมเลกุลตั้งต้นชั่วคราวและช่วยจัดตำแหน่งให้อย่างถูกต้องเพื่อให้สามารถเติมหมู่เคมีใหม่ได้อย่างปลอดภัย ซึ่งหมายความว่าปฏิกิริยาสามารถเกิดขึ้นได้โดยไม่ทำลายโมเลกุลที่บอบบางให้แตกสลาย ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ของวิธีการแบบเดิมๆ
“แทนที่จะบังคับโมเลกุลเหล่านี้เข้าสู่โหมดปฏิกิริยาแบบเดิมๆ หรือหลีกเลี่ยงความกำกวมทางอิเล็กตรอนของพวกมัน เรากลับใช้ความกำกวมทางอิเล็กตรอนของพวกมันเป็นหลักการออกแบบ” ศ.ดร. ดมิทรี ซเวลีคอฟสกี ซึ่งเป็นผู้นำการวิจัยร่วมกับ เอลีฮาย คูเนียฟสกี และ ดโวรา อาร์. เลวี กล่าว
นักวิจัยยังพบว่ากระบวนการนี้มีระบบกรองในตัว เมื่อปฏิกิริยาเริ่มต้นขึ้น โมเลกุลสามารถสร้างรูปทรงได้ 2 แบบ มีเพียงรูปทรงเดียวที่ถูกต้องและดำเนินต่อไปจนกลายเป็นผลิตภัณฑ์ขั้นสุดท้าย รูปทรงอื่นใช้ไม่ได้และจะสลายตัวกลับไปเป็นสารตั้งต้นที่ไม่เป็นอันตราย ซึ่งช่วยให้ผลิตภัณฑ์ขั้นสุดท้ายมีความบริสุทธิ์และลดของเสีย
เรื่องนี้มีความสำคัญเพราะหมู่ไดคลอโรเมทิลมีประโยชน์ในการปรับปรุงการทำงานของยา มันทำหน้าที่เหมือนจุดยึดที่ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ปรับแต่งคุณสมบัติของโมเลกุลได้อย่างละเอียด เช่น ความแรงหรือความเสถียร แต่เนื่องจากในอดีตมันเพิ่มเข้าไปได้ยากมาก จึงแทบไม่ค่อยถูกนำมาใช้กับตัวยาที่มีความซับซ้อน
การค้นพบใหม่อาจช่วยเร่งการพัฒนาตัวยาใหม่ๆ ด้วยการขยายขอบเขตสิ่งที่นักเคมีสามารถสร้างขึ้นได้จริง
โมเลกุลที่ก่อนหน้านี้ถือว่ายากเกินกว่าจะดัดแปลงในช่วงท้ายของการพัฒนา อาจสามารถปรับแต่งได้ ซึ่งเปิดประตูไปสู่การออกแบบยาแบบใหม่ทั้งหมด ยิ่งไปกว่านั้น ตัวยาส่วนใหญ่ที่มีแนวโน้มดีหลายตัวล้มเหลวไม่ใช่เพราะมันใช้ไม่ได้ แต่เพราะมันบอบบางเกินกว่าจะถูกดัดแปลงทางเคมี วิธีนี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถปรับแต่งโมเลกุลเหล่านั้นได้โดยไม่ทำลายพวกมัน ดังนั้นจึงสามารถทดสอบและปรับปรุงตัวยาที่มีศักยภาพได้มากขึ้น
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การศึกษานี้อาจช่วยปรับปรุงยาปฏิชีวนะ แบคทีเรียมีการพัฒนาความดื้อยาอยู่ตลอดเวลา ดังนั้นนักวิจัยจึงต้องการยาปฏิชีวนะตัวใหม่หรือเวอร์ชันที่ดีกว่าของยาเดิม ความสามารถในการปรับแต่งโครงสร้างยาปฏิชีวนะที่ซับซ้อนได้อย่างง่ายดายยิ่งขึ้นอาจทำให้การสร้างยาที่มีฤทธิ์แรงขึ้นและเสถียรขึ้นเป็นเรื่องง่ายขึ้น
การวิจัยนี้อาจสนับสนุนการพัฒนาจํหายาที่เกี่ยวข้องกับสมองด้วยเช่นกัน นักวิจัยระบุถึงสารประกอบที่ทำปฏิกิริยากับระบบส่งสัญญาณในสมองโดยเฉพาะ เช่น วิถีเซโรโทนิน การควบคุมการออกแบบโมเลกุลที่ดีขึ้นอาจช่วยในการออกแบบยาสำหรับอาการต่างๆ เช่น โรคซึมเศร้า วิตกกังวล หรือความผิดปกติทางระบบประสาท




