โดย เพซัค เบนสัน • 7 เมษายน 2026
เยรูซาเลม, 7 เมษายน, 2026 (TPS-IL) — นักวิทยาศาสตร์ชาวอิสราเอลกำลังช่วยนำทางนาซากลับคืนสู่ดวงจันทร์ ในขณะที่ภารกิจประวัติศาสตร์อาร์ทิมิส 2 เป็นหมุดหมายของการผลักดันครั้งใหม่สู่การสำรวจดวงจันทร์ที่มีมนุษย์ควบคุม งานวิจัยชิ้นใหม่ระบุว่านักบินอวกาศมีแนวโน้มที่จะพบน้ำแข็งที่ใช้งานได้มากที่สุดที่บริเวณขั้วใต้ของดวงจันทร์ ซึ่งเป็นเป้าหมายสำคัญสำหรับภารกิจในอนาคต สถาบันวิทยาศาสตร์ไวซ์แมนประกาศเมื่อวันอักษคาร
ความสำคัญของน้ำแข็งบนดวงจันทร์เป็นที่ยอมรับมานานแล้ว: น้ำแข็งสามารถแปลงเป็นน้ำดื่ม ออกซิเจน และเชื้อเพลิงจรวดได้ ในขณะเดียวกันก็ยังรักษาร่องรอยทางประวัติศาสตร์ธรณีวิทยาของดวงจันทร์เอาไว้ด้วย สิ่งที่ยังไม่ชัดเจนคือ น้ำแข็งมาถึงจากเหตุการณ์หายนะครั้งหายาก หรือสะสมตัวอย่างต่อเนื่องตามกาลเวลา
งานวิจัยนี้นำโดยศาสตราจารย์ โอเดด อาฮารอนสัน โดยร่วมมือกับนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยโคโลราโดโบลเดอร์และสถาบันวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์ในโฮโนลูลู พบหลักฐานว่าน้ำแข็งมีการสะสมตัวที่ขั้วดวงจันทร์เป็นเวลาอย่างน้อย 1.5 พันล้านปี ซึ่งยาวนานกว่าและค่อยเป็นค่อยไปมากกว่าที่เคยเข้าใจกันมาก่อน และให้แผนผังสำหรับการระบุตำแหน่ง
“เราพบว่ายิ่งภูมิภาคใดตกอยู่ในเงาเร็วเท่าไร พื้นที่ที่สามารถสะสมน้ำแข็งก็ยิ่งมีขนาดใหญ่ขึ้นเท่านั้น” อาฮารอนสันกล่าว “แนวโน้มนี้เริ่มต้นขึ้นเมื่ออย่างน้อย 1.5 พันล้านปีที่แล้ว และยังคงดำเนินต่อไปแม้กระทั่งในช่วง 100 ล้านปีที่ผ่านมา”
ผลการวิจัยดังกล่าวซึ่งตีพิมพ์ในวารสารผ่านการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ เนเจอร์ แอสตรอโนมี บ่งชี้ถึงกระบวนการที่มั่นคงและระยะยาว มากกว่าการพุ่งชนของดาวหางเพียงครั้งเดียว น้ำแข็งบนดวงจันทร์มีพฤติกรรมเหมือน “ถังรั่วที่กำลังถูกเติมน้ำใหม่” โดยมีการเติมและสูญเสียน้ำอย่างต่อเนื่องตามกาลเวลา อาฮารอนสันกล่าว
งานวิจัยชิ้นนี้ยังแยกระหว่างภูมิภาคที่อยู่ในเงาถาวรและ “กับดักความเย็น” ที่แท้จริง ซึ่งเป็นพื้นที่ที่เย็นพอที่จะเก็บน้ำแข็งไว้ได้ตลอดทั้งปี แม้ว่าหลุมอุกกาบาตหลายแห่งที่ขั้วโลกจะมืด แต่บางแห่งก็ได้รับความร้อนตกค้างจากภูมิประเทศโดยรอบ ซึ่งขัดขวางการสะสมของน้ำแข็งในระยะยาว
“ยิ่งภูมิภาคใดทำหน้าที่เป็นกับดักความเย็นนานเท่าไร ก็ยิ่งสะสมน้ำแข็งได้มากเท่านั้น” อาฮารอนสันอธิบาย ด้วยการทำแผนที่ว่าหลุมอุกกาบาตกลายเป็นพื้นที่อับเงาและมีความเย็นเพียงพอเมื่อใด ทีมงานจึงสามารถระบุได้ว่าสถานที่ใดมีแนวโน้มที่จะเก็บรักษาเงินฝากน้ำแข็งขนาดใหญ่ไว้มากที่สุด
การวิเคราะห์นี้ได้ปรับเปลี่ยนข้อสมมติฐานก่อนหน้านี้เกี่ยวกับสถานที่สำคัญ หลุมอุกกาบาตแช็คเกิลตัน ซึ่งนานมาแล้วถูกมองว่าเป็นเป้าหมายหลัก อยู่ในเงามาเป็นเวลาหลายพันล้านปี แต่เพิ่งกลายมาเป็นกับดักความเย็นที่แท้จริงเมื่อประมาณ 500 ล้านปีที่แล้ว ในทางตรงกันข้าม กับดักความเย็นที่เก่าแก่กว่าหลายแห่งใกล้กับขั้วใต้ รวมถึงหลุมอุกกาบาตฮอว์เวิร์ธ ยังคงมีเสถียรภาพมานานกว่า 3.3 พันล้านปี ทำให้เป็นตัวเต็งที่มีความหวังมากกว่า
การค้นพบเหล่านี้ให้คำแนะนำสำหรับภารกิจที่กำลังจะมีขึ้นในการนำนักบินอวกาศลงจอดใกล้ขั้วใต้ และท้ายที่สุดคือการสร้างฐานถาวรบนดวงจันทร์ “หลักฐานมาตรฐานทองคำของการมีอยู่ของน้ำแข็งบนดวงจันทร์คือตัวอย่างของมัน” อาฮารอนสันกล่าว “มันจะช่วยให้เราสามารถเปรียบเทียบองค์ประกอบทางเคมีของน้ำบนดวงจันทร์กับบนโลกได้”
งานวิจัยนี้ยังให้ความกระจ่างเกี่ยวกับแหล่งที่มาของน้ำบนดวงจันทร์ที่เป็นไปได้ โดยใช้แบบจำลองอย่างง่าย นักวิจัยได้พิจารณาว่าน้ำถูกส่งมอบ สูญเสีย และกระจายตัวใหม่อย่างไรทั่วพื้นผิว ผลลัพธ์บ่งชี้ว่าการจัดหาและการสูญเสียเกิดขึ้นค่อนข้างเร็ว ซึ่งบ่งชี้ถึงระบบที่มีความพลวัต แหล่งที่มาที่เป็นไปได้รวมถึงการคายก๊าซของภูเขาไฟ ปฏิกิริยาเคมีที่ขับเคลื่อนด้วยลมสุริยะ และการพุ่งชนของดาวหางหรือดาวเคราะห์น้อยซ้ำ ๆ เป็นเวลาหลายล้านปี หลักฐานชี้ไปที่ผู้มีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่องหลายรายมากกว่าจุดกำเนิดเดี่ยว
“การค้นหาน้ำนอกโลกในรูปแบบของเหลวและรูปแบบที่ใช้งานได้ถือเป็นหนึ่งในความท้าทายที่สำคัญที่สุดในดาราศาสตร์” อาฮารอนสันกล่าว “ภารกิจดวงจันทร์ที่วางแผนไว้อาจช่วยให้เรากำหนดต้นกำเนิดของน้ำบนดวงจันทร์ได้ แต่อาจสอนให้เราเรียนรู้อะไรได้อีกมากด้วย”
ด้วยการระบุตำแหน่งกับดักความเย็นที่เก่าแก่ที่สุดและมีเสถียรภาพมากที่สุด งานวิจัยนี้ช่วยให้นักวางแผนภารกิจเลือกสถานที่ลงจอดที่มีความน่าจะเป็นสูงสุดที่จะพบน้ำแข็ง ซึ่งช่วยลดการสำรวจแบบลองผิดลองถูกที่มีค่าใช้จ่ายสูง




