โดย เพซัค เบนสัน • 25 มีนาคม 2026
เยรูซาเลม, 25 มีนาคม 2026 (TPS-IL) — ก้อนเหล็กดิบจำนวน 9 ก้อนที่กู้ขึ้นมาจากก้นทะเลนอกชายฝั่งคารเมลของอิสราเอล กำลังให้ข้อมูลใหม่ว่าโลหะถูกค้าขายอย่างไรทั่วทะเลเมดิเตอร์เรเนียนโบราณ ตามการศึกษาที่นำโดยนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยไฮฟา
บล็อกเหล็กที่มีอายุราว 2,600 ปีเหล่านี้ถูกค้นพบระหว่างการขุดค้นใต้น้ำในลากูนดอร์ และได้รับการวิเคราะห์แล้วในงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสารที่ผ่านการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ Heritage Science ต่างจากการค้นพบเหล็กโบราณส่วนใหญ่ ชิ้นส่วนเหล่านี้ดูเหมือนจะยังคงสภาพเดิมทุกประการนับตั้งแต่ออกจากเตาถลุง โดยไม่มีร่องรอยของการตีขึ้นรูปหรือการแปรรูปเพิ่มเติม
“นี่คือหลักฐานทางโบราณคดีที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่เป็นที่รู้จักในปัจจุบันเกี่ยวกับการขนส่งทางทะเลของบล็อกเหล็กในสภาพที่ออกจากกระบวนการถลุง นั่นคือในสภาพดิบที่พวกมันถูกสร้างขึ้นในเตาก่อนที่จะผ่านกระบวนการตีขึ้นรูปและแปรรูปโดยช่างตีเหล็ก” ศ.ทซิลลา เอเชล ผู้ นำการศึกษากล่าว
ลากูนดอร์ ซึ่งเป็นอ่าวชายฝั่งตื้นๆ ใกล้กับเมืองดอร์ยุคใหม่ เป็นจุดสนใจทั้งทางนิเวศวิทยาและโบราณคดีมาอย่างยาวนาน ตั้งอยู่ใกล้กับเมืองโบราณดอร์ ซึ่งเป็นท่าเรือสำคัญของชาวคานาอันและต่อมาคือชาวฟินิเชียระหว่างไฮฟาและซีซาเรีย ลากูนแห่งนี้ทำหน้าที่เป็นท่าเรือธรรมชาติและศูนย์กลางสำหรับการค้าทางทะเล การขุดค้นได้เผยให้เห็นซากจากยุคสำริด ยุคเหล็ก และยุคเฮเลนิสติก ซึ่งแสดงให้เห็นว่าที่นี่ถูกใช้สำหรับเทียบเรือรวมถึงกิจกรรมทางอุตสาหกรรม เช่น โลหะวิทยาและการประมง
ในขณะที่โลหะเช่นทองแดงและสำริดสามารถหลอมและหล่อได้ การผลิตเหล็กในสมัยโบราณเกี่ยวข้องกับการให้ความร้อนแก่แร่ด้วยถ่านไม้เพื่อให้ได้มวลโลหะและตะגיםที่แข็งและมีลักษณะเป็นฟองน้ำ ซึ่งรู้จักกันในชื่อก้อนเหล็กดิบหรือ “ขี้เหล็ก” ปกติแล้วช่างตีเหล็กจะนำมวลนี้กลับมาให้ความร้อนและทุบเพื่อขจัดสิ่งเจือปนและขึ้นรูปให้เป็นวัสดุที่ใช้งานได้
การวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการของการค้นพบในลากูนดอร์บ่งชี้ว่าขั้นตอนเหล่านี้ไม่เคยเกิดขึ้นก่อนการจัดส่ง การตรวจสอบด้วยกล้องจุลทรรศน์ของก้อนเหล็กก้อนหนึ่งเผยให้เห็นโครงสร้างภายในที่มีรูพรุนซึ่งเต็มไปด้วยคราบตะกรัน โดยไม่มีหลักฐานของการทุบหรือการอัดแน่น การทดสอบทางเคมีได้รับการยืนยันองค์ประกอบของโลหะและชั้นตะกรันรอบๆ
ชิ้นส่วนไม้ที่ไหม้เกรียมซึ่งติดอยู่ภายในบล็อกเหล็กก้อนหนึ่งได้รับการหาอายุด้วยคาร์บอนกัมมันตรังสีว่ามีอายุอยู่ระหว่างช่วงปลายศตวรรษที่ 7 ถึงต้นศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาล
“โครงสร้างภายในของโลหะประกอบด้วยรูพรุนและคราบตะกรันจำนวนมาก โดยไม่มีร่องรอยของการตีหรือการทุบ ซึ่งบ่งชี้ว่าเหล็กยังคงอยู่ในสภาพที่มันออกจากเตาถลุง” นักวิจัยกล่าว
ชั้นตะกรันยังมีบทบาทสำคัญในการรักษาให้คงอยู่ โดยทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันตามธรรมชาติที่ช่วยให้โลหะสามารถอยู่รอดในสภาพที่ยอดเยี่ยมเป็นเวลานานกว่าสองพันปีใต้น้ำ
การค้นพบบ่งชี้ว่าการผลิตและการแปรรูปในยุคเหล็กไม่ได้ถูกรวมศูนย์เสมอไป เหล็กอาจถูกผลิตขึ้นที่ไซต์ถลุงเหล็กที่ห่างไกลและขนส่งทางทะเลในรูปแบบดิบไปยังท่าเรือหรือศูนย์กลางเมือง ซึ่งช่างตีเหล็กในท้องถิ่นจะเป็นผู้ทำการกลั่นกรองและผลิตให้เสร็จสิ้น
“การค้นพบนี้ให้หลักฐานสำคัญว่าวัตถุดิบที่เป็นโลหะเคลื่อนย้ายอย่างไรระหว่างแหล่งผลิตและเวิร์กช็อปแปรรูปในช่วงปลายยุคเหล็ก ซึ่งเป็นยุคแห่งการพิชิตและจักรวรรดิที่ทำลายล้างในภูมิภาคของเรา” นักวิจัยกล่าวเสริม