โดย เพซัค เบนสัน • 7 กันยายน 2026
เยรูซาเลม, 7 กันยายน, 2026 (TPS-IL) — นักวิทยาศาสตร์ชาวอิสราเอลและเยอรมันได้ระบุกลไกที่ไม่เคยทราบมาก่อน ซึ่งการสูญเสียโปรตีนต้านมะเร็งตัวสำคัญสามารถสร้างความเสียหายต่อ DNA ของเซลล์ได้ ซึ่งอาจช่วยให้อธิบายเพิ่มเติมได้ว่าเนื้องอกพัฒนาขึ้นอย่างไร
โปรตีนดังกล่าวซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ p53 คือหนึ่งในกลไกการป้องกันมะเร็งที่สำคัญที่สุดของร่างกาย โปรตีนนี้ผลิตโดยยีน TP53 ทำหน้าที่เป็นระบบควบคุมคุณภาพ คัด and ตรวจจับปัญหาที่ร้ายแรงภายในเซลล์และป้องกันไม่ให้เซลล์ที่เสียหายทวีจำนวนขึ้น
การศึกษาพบว่า p53 ยังมีบทบาทอื่นอีกด้วย นั่นคือช่วยให้มั่นใจว่าเซลล์จะไม่บริโภคส่วนประกอบพื้นฐานในปริมาณที่มากเกินไปซึ่งจำเป็นสำหรับการคัดลอก DNA ของพวกมัน เมื่อ p53 สูญหายหรือบกพร่อง เซลล์จะผลิต RNA ในปริมาณที่สูงผิดปกติ ซึ่งใช้ส่วนประกอบพื้นฐานที่มีร่วมกันเหล่านี้มากกว่าเดิมและทำให้เหลือส่วนประกอบสำหรับจำลอง DNA น้อยลง
การขาดแคลนนี้อาจทำให้เกิดความเสียหายต่อ DNA และความไม่เสถียรของโครโมโซม ซึ่งอาจมีส่วนทำให้เกิดการพัฒนาของเนื้องอก
การศึกษานี้้นำโดย วิซัม ซาอาทรา นักศึกษาปริญญาเอก และศาสตราจารย์ บาทเชวา เคเรม จากมหาวิทยาลัยฮีบรูแห่งเยรูซาเลม โดยร่วมมือกับ จอร์จ ฟิลิปโปส นักศึกษาปริญญาเอก และศาสตราจารย์ ออรีลี แอร์นสต์ จากศูนย์วิจัยโรคมะเร็งแห่งเยอรมนีและมหาวิทยาลัยไฮเดลเบิร์ก
RNA และ DNA ล้วนสร้างมาจากหน่วยพื้นฐานที่เรียกว่านิวคลีโอไทด์ นักวิจัยพบว่าเมื่อ p53 สูญหายหรือบกพร่อง การผลิต RNA ที่เพิ่มขึ้นส่งผลให้นิวคลีโอไทด์ถูกใช้ไปมากกว่าเดิม ทำให้เหลือนิวคลีโอไทด์สำหรับการคัดลอก DNA น้อยลง
การขาดแคลนที่เกิดขึ้นซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อความเครียดจากการจำลอง (replication stress) สามารถนำไปสู่การแตกหักของ DNA ความเสียหายต่อส่วนปลายของโครโมโซม และการก่อตัวของไมโครนิวเคลียส ซึ่งเป็นโครงสร้างขนาดเล็กที่มีสารพันธุกรรมที่ผิดตำแหน่งหรือเสียหาย ในกรณีที่รุนแรง ความไม่เสถียรนี้อาจส่งผลให้เกิดโครโมทริปซิส (chromothripsis) ซึ่งโครโมโซมแตกสลายและประกอบกลับเข้าไปใหม่ไม่ถูกต้อง ปรากฏการณ์นี้พบได้ในมะเร็งหลายชนิด
ความเชื่อมโยงที่กว้างขึ้นกับโรคมะเร็ง
นักวิจัยได้ศึกษาเซลล์จากผู้ป่วยกลุ่มอาการลี-ฟราอูเมนี (Li-Fraumeni syndrome) ซึ่งเป็นโรคทางพันธุกรรมที่พบได้ยากและเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งอย่างมากเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงที่เป็นอันตรายในยีน TP53 สำเนาหนึ่ง นอกจากนี้พวกเขายังได้ตรวจสอบเซลล์ประเภทอื่นๆ ของมนุษย์ รวมถึงเซลล์เต้านม และพบกลไกพื้นฐานเดียวกัน การวิเคราะห์เนื้องอกหลายพันรายการจากมะเร็ง 31 ชนิดแสดงให้เห็นว่าเนื้องอกที่มี p53 เสียหายหรือขาดหายไปมักจะมีระดับ RNA สูงผิดปกติ ซึ่งตอกย้ำความเชื่อมโยงระหว่างการสูญเสีย p53 การผลิต RNA ที่มากเกินไป และปัญหาในการจำลอง DNA
ในการทดลองเพิ่มเติม การฟื้นฟูอุปทานของส่วนประกอบ DNA ของเซลล์หรือการลดการผลิต RNA ที่มากเกินไปสามารถบรรเทาความเครียดจากการจำลองและความเสียหายของ DNA ได้ ผลการศึกษาบ่งชี้ว่าความไม่สมดุลดังกล่าวมีส่วนทำให้เกิดความเสียหายอย่างแข็งขัน แทนที่จะเกิดขึ้นควบคู่กันไปเฉยๆ
นักวิจัยระบุว่าผลการศึกษาดังกล่าวอาจช่วยเป็นแนวทางในวิธีการใหม่ๆ สำหรับการรักษามะเร็งที่ p53 เสียหายหรือขาดหายไปได้ในที่สุด ซึ่งอาจทำได้โดยการมุ่งเป้าไปที่การผลิต RNA ที่มากเกินไป อย่างไรก็ตาม พวกเขาเน้นย้ำว่าการค้นดังกล่าวยังไม่ได้แสดงถึงวิธีการรักษาโรคมะเร็งในขณะนี้ และยังไม่มีการรักษาใดๆ เกิดขึ้นจากการวิจัยนี้จนถึงตอนนี้
การศึกษานี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ Molecular Cell
